Bitcoin Billionaire

<a href=”https://www.freepik.com/free-vector/vector-illustration-of-a-golden-bitcoin-on-a-white-background_1320623.htm“>Designed by Freepik</a>     ได้รับคำถามมาว่า การเติบโตของการเก็งกำไรในบิทคอยน์ มีผลอย่างไรต่อเศรษฐกิจ คำถามทำให้ต้องพลิกตำราเศรษฐศาสตร์ในสมอง (ตำราที่เป็นเล่มไม่มีแล้ว และตำราใหม่ก็คงอ่านไม่เข้าใจเพราะอุดมด้วยสมการ)  แต่ก็ลองดูก่อน จนกว่าจะหาพบการวิเคราะห์ของนักเศรษฐศาสตร์มืออาชีพ ขอดูประเด็นต่อไปนี้ คือ 1. fundamental 2. cryptocurrencies 3. propensity to consume/to save 4. wealth effect 5. asset bubble 6. income disparity 7. if…… ๑. โดยพื้นฐาน บิทคอยน์เป็นเงินสกุลหนึ่ง แต่จุดที่แตกต่างกับเงินสกุลอื่นๆ ในโลกก็คือ บิทคอยน์เป็นเงินที่ไม่มีประเทศใดเป็นเจ้าของ ดังนั้น ไม่ว่าอัตราแลกเปลี่ยนของบิทคอยน์จะขึ้นสูงหรือลงต่ำอย่างไร ไม่มีรัฐบาลไหนมีอิทธิพลกำหนดอุปทานของเงินสกุลนี้ได้ และไม่มีรัฐบาลไหนเดือดร้อนถึงผลกระทบของอัตราแลกเปลี่ยนของบิทคอยน์ที่จะมีต่อดุลการค้า ในขณะที่ถ้าเป็นเงินสกุลของตนเอง ค่าเงินที่สูงทำให้ราคาสินค้าส่งออกแพงขึ้นเมื่อเทียบกลับเป็นเงินสกุลของคู่ค้า ดุลการค้าจะมีปัญหา นี่พูดเฉพาะด้านค่าเงินสูงขึ้น ถ้าค่าเงินลดต่ำลง ผลจะกลับกันกับที่กล่าวมาแล้ว ในอีกมุมหนึ่ง บิทคอยน์นับว่าเป็นสกุลเงินของตลาดเสรี คือปลอดจากการควบคุมของธนาคารกลางของประเทศใด และไม่ยึดโยงกับเศรษฐกิจของประเทศใด ไม่อ้างอิงการผลิตสินค้าใดๆ แต่อิงกับอุปสงค์ของการใช้เงินสกุลนี้ในระดับหนึ่ง…

Bitcoin Mania

Mania และ Bubble มาคู่กับประวัติศาสตร์การเงินของโลก และในชีวิตของเราแต่ละคนเราก็คงได้เห็นกันมาแล้วหลายครั้ง (นึกออกไหมคะ) [Mania:  an excessive enthusiasm, an obsession] ตอนนี้  Bitcoin  กำลังมาแรงและดังมากจนเข้าขั้น “คลั่งไคล้” ได้แล้ว บิทคอยน์สามารถเป็นพาดหัวข่าวหนังสือพิมพ์แบบไม่ต้องอธิบายเพิ่มว่า มันคืออะไร และราคาก็กำลังฟ่องเข้าขั้นฟองสบู่ ดังเสียจนกระทั่งน่าเข้าไปลองเล่นดูบ้างจริงๆ ลองเลยค่ะ แต่เรียนรู้ที่จะใส่เกราะป้องกันตัวเอาไว้ด้วยนะคะ  นักดำน้ำลึกรู้เรื่องน้ำและร่างกายตน เขาจะมีเครื่องมือประกอบเพื่อให้ดำน้ำได้ นักโดดร่มหรือเล่นกีฬาผาดโผนก็รู้ตัวว่ากำลังเสี่ยงกับอะไร เขาจะเตรียมตนให้พร้อมเพื่อป้องกันหรือปิดความเสี่ยงของกิจกรรมนั้นๆ เท่าที่ทำได้ เขาเล่นทั้งๆ ที่รู้ว่าเสี่ยง  แต่เขาเหล่านั้นไม่ได้เสี่ยงอย่างไร้ความรู้ แต่เขาจำกัดความเสี่ยงไว้ด้วยความรู้และเครื่องมือประกอบ   จะเล่นบิทคอยน์ก็ต้องทำแบบเดียวกัน คลั่งทิวลิป (Tulip Mania) ความฟูของบิทคอยน์ในวันนี้  ทำให้นึกถึง Tulip Mania ในฮอลันดา ในคริสต์ศตวรรษที่ ๑๗ จึงขอคัดมาจาก นวพร เรืองสกุล เบื้องหลังเงินตราและนายธนาคาร (ตีพิมพ์ต้นปี 2560) ดังนี้ ทิวลิปเป็นดอกไม้หรูจากจักรวรรดิออตโตมาน ความเก่งกาจด้านพืชสวนของชาวดัตช์ทำให้สามารถปรับปรุงพันธุ์จนได้ดอกสีสดสวยเจิดจ้าสารพัดแบบ ปี ค.ศ.…

Uber Stories 6 – Where to?

เรื่องที่ ๒๒ หรืออยากให้เป็นโจร เปิด app. เรียกรถไปสนามหลวงเพื่อชมพระเมรุมาศ  พอใกล้ถึงคนขับก็หันมาขอร้อง “คุณลงตรงก่อนถึงได้ไหม  เราเตี๊ยมกันยังไงดี ถ้าตำรวจมาตรวจจับ” เรื่องตำรวจ สน. พระราชวังจับอูเบอร์กับแกร็บ เป็นที่รู้ทั่วถึงกัน จับโดยไม่ต้องตั้งด่าน ถือว่าทำความผิดซึ่งหน้า แต่ก็ยังไว้หน้าประเทศไทยเล็กน้อยตรงที่เลือกจับหลังจากคนขับส่งผู้โดยสารลงแล้ว  แต่สำหรับผู้โดยสาร ทางเลือกมีอะไรเล่า ดิฉันเดินมาท่าช้างวังหลวง เรียกตุ๊กๆ ให้ไปส่งที่วัดโพธิ์ แค่หนึ่งป้ายรถเมล์กระมัง บนถนนตรงๆ ไม่มีรถติดแม้แต่น้อย ตุ๊กตุ๊กเรียก ๖๐ บาท นั่งแท็กซี่มิเตอร์ระยะทางแค่นั้น มิเตอร์อาจจะยังไม่ขยับ แพงขนาดนั้น เดินก็แล้วกัน  จะกลับบ้านจากท่าเตียน ก็ใช้ app. เรียกรถ  “คุณช่วยออกมาแถว… ได้ไหม ตรงที่คุณเรียก ตร.​ชุม”    นี่มันอะไรกัน “ตำรวจ สน นี้จับมากครับ  วันก่อนผมไปขึ้นโรงพักมา บนกระดานบอกว่าจับได้ ๓ หมื่นแล้ว (ไม่รู้กี่วันหรือกี่เดือน) ตำรวจได้เงินส่วนแบ่งและหน่วยงานได้ผลงาน   ตอนนี้ สน. อื่นเร่ิมทำตาม”…

Conflict of Interest และวิธีบริหารจัดการ ตอน ๕ Conflict of Roles: วิธีคิดที่แตกต่าง

ดิกชั่นนารีให้คำจำกัดความว่า conflict of roles คือสถานการณ์ท่ีบุคคลหนึ่งต้องเล่นสองบทที่ไม่ไปด้วยกัน  (A situation in which a person is expected to play two incompatible roles.) โดยยกตัวอย่างเรื่องส่วนบุคคลว่า เจ้านายมีบทที่ขัดแย้งในตัวเอง เมื่อต้องไล่พนักงานที่เป็นเพื่อนสนิทออกจากงาน ในระบบราชการ มีเรื่อง conflict of roles มากมาย ที่ราชการส่งเสริม และไม่เห็นว่าเป็นบทที่แย้งกันที่อาจนำไปสู่ผลประโยชน์ทับซ้อนได้ ขอยกตัวอย่าง ๑. ผู้กำกับไปเป็นกรรมการในกิจการที่ตนกำกับ  เช่น ผู้บริหารระดับสูงกระทรวงการคลังเป็นกรรมการธนาคารของรัฐ ผู้บริหารกระทรวงคมนาคม เป็นกรรมการในรัฐวิสาหกิจที่ทำธุรกิจเกี่ยวกับการคมนาคมขนส่ง เช่น การรถไฟ การท่าอากาศยาน การบินไทย เป็นต้น  ผู้บริหารกระทรวงพลังงาน เป็นกรรมการในรัฐวิสาหกิจที่ทำธุรกิจด้านพลังงาน ฯลฯ ยกเว้นธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งทำหน้าที่กำกับธนาคารพาณิชย์ มีข้อห้ามไม่ให้พนักงานไปเป็นกรรมการธนาคารพาณิชย์ เมื่อจำเป็นต้องทำในภาวะฉุกเฉิน แม้กฎหมายให้อำนาจไว้ก็ยังถูกข้อครหา จึงมักตั้งบุคคลอื่นเข้าไปทำหน้าที่กรรมการแทน สภามหาวิทยาลัยก็มีกรรมการตัวแทนจาก สกอ. หน่วยงานที่ทำหน้าที่กำกับมหาวิทยาลัย และส่งตัวแทนไปเป็นกรรมการในมหาวิทยาลัยเอกชนด้วย   ผู้ทำงานตรงตามหน้าที่ในการเป็นผู้กำกับที่ดีและเป็นกรรมการที่ดี…

Conflict of Interest และวิธีบริหารจัดการ ตอน ๓   Arm’s Length Principle

กรรมการสภามหาวิทยาลัยท่านหนึ่ง ถูกกล่าวหาว่า มีผลประโยชน์ทับซ้อน เพราะเป็นกรรมการสภาแล้วให้บริษัทก่อสร้างของตัวเองมารับงานของมหาวิทยาลัย กรรมการท่านนั้นทำกิจการรับเหมาก่อสร้างอยู่ในท้องถิ่นที่ตั้งของมหาวิทยาลัย ที่อาสาทำงานดังกล่าวของมหาวิทยาลัยก็เพราะเห็นว่าทำมานานแล้ว ไม่เสร็จสักที และราคาที่จะจ้างทำต่อก็แพง จึงรับทำให้ในราคาทุน ท่านคิดว่าท่านกำลังช่วยมหาวิทยาลัยเท่าที่ท่านจะทำได้  ท่านถามว่า “ผมผิดตรงไหน” เข้าใจได้ในเรื่องความเสียใจที่ความตั้งใจดีกลายเป็นไฟร้อนกลับมาลวกตน แต่จะโทษใครก็ไม่ได้เพราะเมื่อมองจากภายนอก รายที่สุจริตกับรายใช้ตำแหน่งหน้าที่เพื่อแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบเพื่อตนและพรรคพวกเพื่อนพ้อง มองดูก็คล้ายกัน คือเป็นกรรมการแล้วให้บริษัทของตัวเองมารับงานในมหาวิทยาลัย การทำเช่นนี้ เรียกกว่า การทำรายการที่เกี่ยวโยงกัน อย่างไรก็ตาม ถ้าสุจริตใจ ทุกกรณีมีทางออก รายการเกี่ยวโยงที่บริหารจัดการให้เหมาะสมเป็นเรื่องที่พ้นข้อติฉินเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนได้ โดยใช้ Arm’s Length Principle    ผลประโยชน์ทับซ้อนคืออะไร มีผู้กล่าวไว้ว่า “กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานที่รับค่าจ้าง กินเงินเดือนของบริษัทหรือองค์กร มีหน้าที่รับผิดชอบทำงานทุกธุรกรรมเพื่อผลประโยชน์ขององค์กรหรือนายจ้างเป็นหลัก ถ้าใครก็ตามใช้อำนาจหน้าที่หาประโยชน์จากงาน หรือธุรกรรมนั้นไม่ว่าจะให้ตนเอง ส่วนตัว หรือญาติมิตรพวกพ้อง ทำให้องค์กรไม่ได้ผลประโยชน์เต็มเม็ดเต็มหน่วย หรือทำให้องค์กรเสียหาย นี่คือผลประโยชน์ทับซ้อน” ยกตัวอย่างในงานจัดซื้อ ถ้าซื้อคอมพิวเตอร์ล็อตใหญ่ให้องค์กรเรียบร้อยแล้วสั่งซื้อเพิ่มให้พนักงานเป็นดีลเดียวกัน เพื่อให้พนักงานได้คอมพิวเตอร์มาใช้ในราคาขายส่ง และผู้ขายเองก็เต็มใจเพราะได้ยอดขายสูงขึ้น ก็ไม่มีความทับซ้อน แต่ถ้าซื้อคอมพิวเตอร์ให้องค์กรในราคาหนึ่ง แล้วขอซื้อเป็นของส่วนตัวในราคาที่ถูกกว่า หรือขอเป็นของแถมให้กับตนเองไปใช้ที่บ้าน เป็นการทำให้องค์กรเสียหาย นับว่าประโยขน์ส่วนตนดีแต่ประโยชน์ต่อองค์กรไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย ถือว่าเป็น conflict of…

Conflict of Interest

I found this article that I wrote in 1984 while serving as a bank supervisor in the capacity of the Deputy Director of Bank Supervision and Examination Department at the Bank of Thailand.  I found that the idea then and now is along the same line.  The issue is timeless. Nawaporn Ruangksul Conflict of interest…

Conflict of Interest และวิธีบริหารจัดการ ตอน ๑. One level up

ภาคเอกชน ระบบราชการ และการเมือง เข้าใจคำว่า ความขัดแย้งในผลประโยชน์ / ผลประโยชน์ทับซ้อน (conflict of interest) หรือความขัดแย้งในบทบาทหน้าที่ (conflict of role) แตกต่างกันอย่างมาก ในภาคเอกชน คำนี้มีความหมายชัดเจน  มีการถกแถลงกันสม่ำเสมอ รวมทั้งมีวิธีบริหารจัดการที่แน่นอนพอสมควร สำหรับผู้ที่อยู่ในระบบราชการ คำนี้เป็นคำสะดวกที่หลากความหมาย และอาจจะคนละความหมายกับเอกชน รวมทั้งวิธีบริหารจัดการก็ต่างออกไป ส่วนภาคการเมืองนั้น  คำนี้ใช้แบบเลือกปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ  คือใช้กล่าวหาฝ่ายตรงกันข้ามเท่านั้น ถ้าฝ่ายตนทำเรื่องทำนองเดียวกัน ก็จะมีคำอธิบายกล่าวแก้ต่อสาธารณชนอย่างที่ตนและพรรคพวกฝ่ายตนฟันธงเองว่า  “สมเหตุสมผล” ผลประโยชน์ทับซ้อนเป็นประเด็นร้อนขึ้นมาตอนนี้ (๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๐) เมื่อมีรายงานข่าวเรื่องประธานกรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญ ตั้งธิดาของตนเป็นรองเลขาธิการของตน รับเงินเดือน 47,500 บาท  (อ้างอิงข่าว voice ทีวี) เรื่องของการเมือง ขอบคุณผู้ที่เสาะหาความสัมพันธ์มาได้ และยกเป็นประเด็นขึ้นมา เรื่องนี้น่าจะมีน้ำหนักและนำไปสู่การตั้งประเด็นให้ขบคิดและนำไปสู่การหาทางจัดการกับปัญหาลักษณะเดียวกันโดยหาวิธีปฏิบัติที่เป็นกลาง (คือเหมาะสมไม่ว่าจะเป็นใคร ฝ่ายใด) แต่น่าเสียดายที่ประเด็นถูกลดทอนลงด้วยวัฒนธรรมใหม่ ๒ อย่างในสังคมเราเวลานี้ คือ ๑. พูดแบบส่อเสียด เยาะเย้ย ถากถาง…