ต้นแบบทางเลือกของสวนสาธารณะของชุมชน: อุทยานจุฬาฯ 100 ปี  (The Creative Community Park of 2017)

ไปชมนิทรรศการเฉลิมพระเกียรคิ ร. ๙ ที่อาคารนิทรรศการในอุทยานจุฬาฯ ๑๐๐ ปี (คืออาคารที่ตั้งอยู๋ติดกับถนนบรรทัดทอง) เป็นนิทรรศการ ๓ ส่วนคือ ส่วนห้องที่มีอ้างอิง ส่วนนิทรรศการภาพ และส่วนแสดงโครงการสำคัญๆ ที่เป็นโครงการในพระราชดำริด้วยเทคนิคแบบ 4D เป็นรอบๆ   ตอนที่ไปเป็นรอบ ๑๑.๐๐ น. ในขณะที่สองย่ายังงงอยู่กับเครื่องมือเครื่องไม้ในห้องอ้างอิง  หลานน้อยนักเรียนประถม ๕ กลับใช้งานอย่างคล่องแคล่ว เลือกดูความรู้จากจอ และเปิดเพลงพระราชนิพนธ์เพราะๆ ให้ย่าฟัง ระหว่างรอเวลาเปิดแสดงแสง สี เสียง ฉายภาพเล่าเรื่องด้วยเทคนิค 4D เทคนิคน่าตื่นเต้นสำหรับคนที่ไม่เคยเห็น แต่ถ้าเคยเห็นมาก่อนแล้ว เช่นที่ สวนป่ากลางเมือง ของกลุ่ม ปตท. แถวบึงกุ่ม ก็จะไม่ตื่นเต้นนัก แถมดูนานๆ จะเวียนหัวเอาเสียด้วย พอดีวันที่ไปดูมีช่างภาพจากสื่อประเทศจีนมาร่วมชมด้วย ก็ขอแสดงความยินดีที่นิทรรศการเป็นที่สนใจ  ตัวเองและเพื่อนร่วมงานรุ่นหลังกลับได้ไอเดียบรรเจิดขึ้นมา หลังจากชมเทคนิคนี้​ ผสมกับที่ได้ยินมาว่าจุฬาฯ ดำริจะสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์มาประดิษฐานไว้ในสวน พระบรมรูปใหญ่ๆ ดูล้าสมัย และทำให้สวนชุมชนที่ไม่ใหญ๋นักกลับคับแคบลงไป จะดีกว่าและทันสมัยกว่าไหมนะ ถ้าจะยิงแสงเลเซอร์พระบรมฉายาลักษณ์ขึ้นไปบนท้องฟ้าสัก ๑๕ นาทีทุกค่ำ (หรือหนึ่งค่ำในหนึ่งสัปดาห์)…

มาตรา ๔๔ กับอุดมศึกษาไทย

ภาพถ่ายแถวลาดกระบัง ได้มาทางไลน์ เมื่อฤดูดอกไม้บาน ปี ๒๕๕๙   “ราชกิจจาฯ เผยแพร่คำสั่งหน.คสช.ที่ 29/2560 ให้ต่างชาติเปิดมหาวิทยาลัยในเขตเศรษฐกิจพิเศษ รองรับศูนย์กลางการศึกษาภูมิภาคอาเซียน เน้นสาขาขาดแคลน ระบุ ตั้ง“บอร์ดคพอต.”พิจารณามี“รมว.ศธ.”นั่งประธาน กรรมการมาจาก“ปลัดคลัง-ปลัดอุดฯ-ปลัดวิทย์ฯ-เลขาสภาพัฒน์-เลขาฯบีโอไอ-ประธานสภาอุดฯ-ประธานทปอ.-นายกสมาคมอุดมฯ”ขณะที่ผู้ทรงคุณวุฒิ 3 คนให้อำนาจ “รมว.ศธ.”แต่งตั้ง ส่วนเลขาธิการ กกอ. ทำหน้าที่เลขานุการ มี สกอ.เป็นฝ่ายธุรการ มีผลตั้งแต่ 26 พ.ค.60” กรุงเทพธุรกิจ   ทำไมต้องมาตรา 44 นพ.ธีระเกียรติ ให้เหตุผลไว้ว่า “ที่เสนอให้ใช้ ม.44 นั้น หากใช้หลักเกณฑ์ปกติตามที่ สกอ.กำหนด กว่าจะจดทะเบียนหาหุ้นส่วน ที่เป็นคนไทยก็จะไม่ทันการณ์”  คม ชัด ลึก 16 พ.ค. 2560 โดยส่วนตัว ดิฉันไม่ชอบการใช้ มาตรา 44 พร่ำเพรื่อ เพราะ (๑) สร้างอำนาจที่ไม่พึงปรารถนาและผู้ใช้อาจเพลิดเพลินในอำนาจจนเกินขอบเขตได้ (๒) ทำให้ข้าราชการและองคาพยพที่เกี่ยวข้อง “เกียร์ว่าง”…

กระทรวงอุดมศึกษาแกัปัญหาอุดมศึกษาไทยได้จริงหรือ

  เรื่องของกระทรวงอุดมศึกษาเป็นหัวข้อการสัมมนาที่หลายสถาบันจัดขึ้นในเดือนกันยายน – ตุลาคม  ที่ได้รับฟังมาคือ (๑) กฎหมาย“ยังอยู่ระหว่างร่าง” จึงเท่ากับเป็นการเล่าสู่กันฟังและวิจารณ์ร่างกฎหมาย เรื่องกระทรวงอุดมศึกษาจะทำหน้าที่อะไร หน้าตาเป็นอย่างไร  (๒) ได้ยินความเป็นห่วงกังวลของผู้บริหารและกรรมการบางมหาวิทยาลัยที่มีพันธกิจแตกต่างกันว่า แล้วสถาบันของตนจะเป็นอย่างไรต่อไป กระทั่งมหาวิทยาลัยในกำกับก็เริ่มมึนงงว่า หรือว่านี่จะเป็นก้าวกลับไปอยู่ในระบบราชการส่วนกลางเต็มรูปแบบอีก แม้ว่าในเวลานี้จะมีสถานะเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับก็ตาม และ (๓) กระทรวงนี้อาจจะเป็นกระทรวงอุดมศึกษาพ่วงด้วยวิจัยและนวัตกรรม แต่ พรบ. จัดตั้งส่วนราชการใหม่ไม่ได้มาลำพัง ยังมีพระราชบัญญัติอื่นที่เกี่ยวข้องอีกด้วย เช่น พรบ. การอุดมศึกษา  สำหรับตนเองซึ่งเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของมหาวิทยาลัย ฟังแล้วมีคำถามแทนที่จะได้คำตอบ *วัตถุประสงค์ของการตั้งกระทรวงอุดมศึกษาคืออะไร ลึกกว่านั้นก็คือปรัชญาหรือหลักคิดในการกำกับดูแลสถาบันระดับอุดมศึกษาที่รัฐบาลหรือผู้ร่างกฎหมายใช้อ้างอิง คืออะไรแน่  *อุดมศึกษาคืออะไร *ปัญหา (ของอุดมศึกษาไทย) คืออะไร    กระทรวงอุดมศึกษา เกาไม่ถูกที่คัน จากที่ได้รับฟังมา ได้ความรู้สึกว่า (๑) จะมีการตัดเสื้อไซส์เดียวให้ทุกคนสวม สร้างบ้านแบบเดียวให้ทุกครอบครัวอยู่  ไม่ว่าจะเป็นมหาวิทยาลัยแบบทั่วไป มหาวิทยาลัยวิจัย มหาวิทยาลัยกลุ่มราชภัฏ กลุ่มราชมงคล แล้วยังมีคำถามว่ามหาวิทยาลัยเอกชนจะถูกกำกับอย่างไร ด้วยกฎหมายและกฎระเบียบกี่ฉบับ รวมทั้งมหาวิทยาลัยในกำกับด้วย ความสัมพันธ์ระหว่าง รัฐมนตรี กระทรวง และมหาวิทยาลัย ไม่ชัดเจนว่าควรเป็นเช่นไร (๒) กฎหมายอุดมศึกษาจะแก้ปัญหาครอบคลุมทุกสถาบันทั้งที่มีและไม่มีปัญหาเหมือนๆ กัน…

Cassini: ตัวอย่างด้านการบริหารจัดการ

เมื่อวันที่ 15 กันยายน 2560 ยานอวกาศ Cassini ล่วงลับอย่างล้ำค่าเมื่อตนเองถูกเผาไหม้ไปขณะล่วงเข้าสู่ชั้นบรรยากาศของดาวเสาร์ด้วยความเร็ว 76,000 ไมล์/ชั่วโมง   Cassini เดินทางและสำรวจอวกาศมาแล้ว 20 ปี และเปิดความรู้ใหม่เกี่ยวกับสุริยจักรวาลในหลายๆ ด้านให้กับมนุษยชาติ  ข้อมูลนาทีสุดท้ายที่ส่งกลับมายังศูนย์อวกาศในโลกมนุษย์ก่อนตนเองจะดับสูญไป เปิดยุคใหม่ให้กับการสำรวจอวกาศ  การเข้าไป “เห็น” ดาวเสาร์เป็นครั้งแรกเป็นการกระโดดคว้าความรู้ทางวิทยาศาสตร์ครั้งใหญ่สำหรับศตวรรษที่ 21 หลังจากที่มนุษย์เราได้กระโดดคว้ามาครั้งหนึ่งแล้วในการเดินทางสู่อวกาศและการไปเดินบนดวงจันทร์ในศตวรรษที่ 20   เมื่อ 4 ตุลาคม ค.ศ. 1957 Sputnik ของสหภาพโซเวียต ออกพ้นโลกสู่ห้วงอวกาศได้  Yuri Gagarin เป็นมนุษย์คนแรกที่ได้ขึ้นไปสู่อวกาศ และเห็นโลกของเราจาก “นอกโลก” หนึ่งเดือนต่อมา อเมริกันก็ส่ง Alan Shepard ขึ้นไปบ้าง และประธานาธิบดีจอห์น เอฟ เคนเนดี้ ได้ตั้งเป้าหมายแห่งชาติตั้งแต่ 25 พฤษภาคม 1961  ว่าจะส่งคนไปยังดวงจันทร์ให่ได้ก่อนสิ้นทศวรรษ นักวิทยาศาสตร์ นักการเมือง อเมริกันพร้อมใจกันทำให้พันธกิจนี้เป็นจริง คนทั่วโลกได้เห็นการถ่ายทอดสด Neil…

วิวัฒนาการเศรษฐกิจไทย: ข้อคิดและบทเรียน

สถานภาพทั่วไป เนื่องจาก 666 ปี กรุงศรีอยุธยา มีสารคดีและงานวิชาการค้นคว้าเรื่องอยุธยามากมาย สำหรับหนอนหนังสือ เช่น หมิงสือลู่-ชิงสืือลู่ บันทึกเรื่องจริงแห่งราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิง ตอนว่าด้วยสยามฯ และ อโยธยาศรีรามเทพนครบวรทวารวดี มรดกความทรงจำแห่งสยามประเทศ   ดร. วินัย พงศ์ศรีเพียร บรรณาธิการ เป็นต้น สำหรับผู้ชม มีงานสนทนาและสารคดีมากมายในยูทูป รวมทั้งสถานีไทยพีบีเอส ออกอากาศสารคดีชุด อยุธยาที่ไม่รู้จัก ไป ๔ ตอนแล้ว คือ “อยุธยาที่หายไป” “อยุธยามหาอำนาจราชธานี” “อยุธยาเมืองท่าแห่งอุษาคเนย์” “หลากชนชาติ หลากภาษา อยุธยาราชธานี” สมัยรัตนโกสินทร์ระยะร้อยกว่าปีที่ผ่านมา มีงานหนังสืออีกชุดหนึ่งที่มาจากงานวิจัยของ สกว.  ดร. วินัย พงศ์ศรีเพียร เป็นหัวหน้าโครงการ  งานชุดนี้ครอบคลุมงานวิจัยในพื้นที่ทุกภาคของประเทศไทย ได้ภาพประวัติศาสตร์เศรษฐกิจท้องถ่ินที่คลี่คลายมาสู่ยุคปัจจุบัน  และประวัติศาสตร์ส่วนกลางบางเรื่อง เช่น เรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดิน และกระบวนการที่เกิดขึ้นในการสร้างทางรถไฟสายโคราช  ส่วนเรื่องของบุคคลที่เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์เศรษฐกิจการค้าของไทยก็เช่น House of Maskati: One Indian Family’s…

Big Data ในกระทรวงสาธารณสุข: เรื่องง่ายที่ยิ่งใหญ่

 Data บ้านเรามีอยู่ทั่วไป แต่…      กระจัดกระจาย (scattered)      ไม่สมบูรณ์ (incomplete)      ไม่เป็นรูปแบบเดียวกัน (not uniformed)      ไม่เชื่อมโยงกัน (not integrated)       ไม่มั่นใจในความถูกต้องเพราะขาดการสอบทานหรือขาดการจัดเก็บอย่างเป็นระบบ (lack of data integrity) และ       มักไม่เป็นที่เปิดเผยเพื่อผู้อื่น (inaccessible)    จึงทำให้เป็น Big Data ยาก แต่ก็ไม่ใช่สิ่งที่ทำไม่ได้ กล่าวโดยเฉพาะสำหรับกระทรวงสาธารณสุข ข้อมูลรวมหาได้ง่ายมาก หรืออันที่จริงไม่ต้องหาเลย ถ้ามีเป้าหมายว่าทุกข้อมูลจะต้องใช้ประโยชน์ได้หลายแบบ โดย… หนึ่ง โรงพยาบาลนำเข้าข้อมูลเป็นรูปแบบเดียวกัน และด้วยคำจำกัดความที่เหมือนกัน)  ไม่ว่าจะเป็นโรงพยาบาลที่ใดในประเทศนี้ สอง  นำเข้าครั้งเดียว ใช้ได้ทั่วทั้งระบบเล็กในโรงพยาบาล และระบบใหญ่ทั้งประเทศ  เมื่อมีฐานข้อมูลเดียวกันที่เชื่อถือได้ (ดูภาพจากบทความที่แล้วเรื่อง…

สาเหตุที่โรงพยาบาลของรัฐ (เฉพาะในสังกัด สำนักงานปลัด) ขาดทุน

ปวดหัวอาจจะมาจากหลายสาเหตุ ต้องพิเคราะห์ความเป็นไปได้เป็นเรื่องๆ ไป ไม่มียาวิเศษขนานเดียวแก้โรคปวดหัวจากทุกสาเหตุ  เรื่องโรงพยาบาลขาดทุนก็ทำนองเดียวกัน คราวที่แล้วนำข้อเสนอปฏิรูประดับระบบการให้บริการสุขภาพมาเสนอแล้ว คราวนี้ขอกลับไปที่สาเหตุของปัญหาในโรงพยาบาลแยกตามลักษณะของปัญหา  และทางแก้ปัญหาเฉพาะกลุ่ม   สาเหตุของปัญหาทางการเงินของหน่วยบริการและข้อเสนอแนะทางแก้ปัญหา  ปัญหาด้านการเงินที่เกิดกับหน่วยบริการอันมีที่มาจากส่วนกลางหรือภาพรวมมี 3 ด้านคือ ก. เงินจำนวนรวมไม่พอ   ข. การจัดสรรไม่เหมาะสม และ ค. การบริหารจัดการไม่ดี ข้อมูลจากการศึกษาของผู้บริหารจัดการโครงการจากงบทดลองโดยรวม มีข้อบ่งชี้ว่าจำนวนเงินโดยรวมเริ่มไม่พอ และถ้าหากว่ายังหาข้อสรุปไปในทางอื่นไม่ได้ สปสช. ควรหยุดการเพิ่มสิทธิประโยชน์ไว้ก่อน แต่เรื่องนี้อยู่นอกขอบเขตการทำงานของคณะกรรมการฯ ส่วนอีกสองด้านที่เหลือเป็นเนื้อหาของบทนี้ ปัญหาเชิงโครงสร้างที่ทำให้รายได้ไม่พอกับรายจ่าย (ปัญหาของโรงพยาบาลไม่ใช่ปัญหาของบุคคล) ที่ต้องการการแก้ไขระดับกระทรวงหรือกระทรวงร่วมกับสปสช.  ข้อเสนอแนะที่ 1 ปัญหาเกิดมาจน แก้ปัญหาด้วยการจ่ายแบบขั้นบันไดเพื่อให้ครอบคลุมต้นทุนโรงพยาบาล โรงพยาบาลขนาดเล็กบางแห่งจำเป็นต้องให้เกิดมาเพื่อให้บริการประชาชนในพื้นที่ห่างไกลหรือพื้นที่ที่ประชากรเบาบาง ตามนโยบายของรัฐที่จะให้มีโรงพยาบาลชุมชนในทุกอำเภอของประเทศไทย  โรงพยาบาลแบบนี้ไม่ได้ economy of scale ในการดำเนินการ จึงมีค่าใช้จ่ายจำนวนหนึ่งเป็นต้นทุนคงที่ที่สูงกว่ารายได้ที่หาได้  ดังนั้น การขาดทุนจากการดำเนินงานเป็นปัญหาของตัวโรงพยาบาลนั้นเองและนานไปก็กลายเป็นปัญหาหนี้สินล้นพ้นตัว  เรื่องนี้ไม่อาจเยียวยาอาการร่อแร่ได้ด้วยการหยอดน้ำเกลือ แบบให้เงินไปทีละครั้งเพื่อพยุงไว้ตามแต่จะมีเสียงเรียกร้อง แต่ควรแก้ไขให้ฟื้นได้จริง โดยดำเนินการจาก 2 ด้านคือ ก. กระทรวงสาธารณสุขประเมินต้นทุนคงที่ที่จำเป็น เพื่อให้ดำรงการให้บริการขั้นต่ำที่หน่วยบริการหนึ่งพึงมีในระดับคุณภาพที่กำหนดเอาไว้ให้ได้ โดยไม่ใช้จำนวนเตียงเป็นบรรทัดฐานเพียงปัจจัยเดียว เพราะอัตราการครองเตียงของหน่วยบริการขนาดเล็กก็ค่อนข้างต่ำ…