มาตรา ๔๔ กับอุดมศึกษาไทย

ภาพถ่ายแถวลาดกระบัง ได้มาทางไลน์ เมื่อฤดูดอกไม้บาน ปี ๒๕๕๙   “ราชกิจจาฯ เผยแพร่คำสั่งหน.คสช.ที่ 29/2560 ให้ต่างชาติเปิดมหาวิทยาลัยในเขตเศรษฐกิจพิเศษ รองรับศูนย์กลางการศึกษาภูมิภาคอาเซียน เน้นสาขาขาดแคลน ระบุ ตั้ง“บอร์ดคพอต.”พิจารณามี“รมว.ศธ.”นั่งประธาน กรรมการมาจาก“ปลัดคลัง-ปลัดอุดฯ-ปลัดวิทย์ฯ-เลขาสภาพัฒน์-เลขาฯบีโอไอ-ประธานสภาอุดฯ-ประธานทปอ.-นายกสมาคมอุดมฯ”ขณะที่ผู้ทรงคุณวุฒิ 3 คนให้อำนาจ “รมว.ศธ.”แต่งตั้ง ส่วนเลขาธิการ กกอ. ทำหน้าที่เลขานุการ มี สกอ.เป็นฝ่ายธุรการ มีผลตั้งแต่ 26 พ.ค.60” กรุงเทพธุรกิจ   ทำไมต้องมาตรา 44 นพ.ธีระเกียรติ ให้เหตุผลไว้ว่า “ที่เสนอให้ใช้ ม.44 นั้น หากใช้หลักเกณฑ์ปกติตามที่ สกอ.กำหนด กว่าจะจดทะเบียนหาหุ้นส่วน ที่เป็นคนไทยก็จะไม่ทันการณ์”  คม ชัด ลึก 16 พ.ค. 2560 โดยส่วนตัว ดิฉันไม่ชอบการใช้ มาตรา 44 พร่ำเพรื่อ เพราะ (๑) สร้างอำนาจที่ไม่พึงปรารถนาและผู้ใช้อาจเพลิดเพลินในอำนาจจนเกินขอบเขตได้ (๒) ทำให้ข้าราชการและองคาพยพที่เกี่ยวข้อง “เกียร์ว่าง”…

กระทรวงอุดมศึกษาแกัปัญหาอุดมศึกษาไทยได้จริงหรือ

  เรื่องของกระทรวงอุดมศึกษาเป็นหัวข้อการสัมมนาที่หลายสถาบันจัดขึ้นในเดือนกันยายน – ตุลาคม  ที่ได้รับฟังมาคือ (๑) กฎหมาย“ยังอยู่ระหว่างร่าง” จึงเท่ากับเป็นการเล่าสู่กันฟังและวิจารณ์ร่างกฎหมาย เรื่องกระทรวงอุดมศึกษาจะทำหน้าที่อะไร หน้าตาเป็นอย่างไร  (๒) ได้ยินความเป็นห่วงกังวลของผู้บริหารและกรรมการบางมหาวิทยาลัยที่มีพันธกิจแตกต่างกันว่า แล้วสถาบันของตนจะเป็นอย่างไรต่อไป กระทั่งมหาวิทยาลัยในกำกับก็เริ่มมึนงงว่า หรือว่านี่จะเป็นก้าวกลับไปอยู่ในระบบราชการส่วนกลางเต็มรูปแบบอีก แม้ว่าในเวลานี้จะมีสถานะเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับก็ตาม และ (๓) กระทรวงนี้อาจจะเป็นกระทรวงอุดมศึกษาพ่วงด้วยวิจัยและนวัตกรรม แต่ พรบ. จัดตั้งส่วนราชการใหม่ไม่ได้มาลำพัง ยังมีพระราชบัญญัติอื่นที่เกี่ยวข้องอีกด้วย เช่น พรบ. การอุดมศึกษา  สำหรับตนเองซึ่งเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของมหาวิทยาลัย ฟังแล้วมีคำถามแทนที่จะได้คำตอบ *วัตถุประสงค์ของการตั้งกระทรวงอุดมศึกษาคืออะไร ลึกกว่านั้นก็คือปรัชญาหรือหลักคิดในการกำกับดูแลสถาบันระดับอุดมศึกษาที่รัฐบาลหรือผู้ร่างกฎหมายใช้อ้างอิง คืออะไรแน่  *อุดมศึกษาคืออะไร *ปัญหา (ของอุดมศึกษาไทย) คืออะไร    กระทรวงอุดมศึกษา เกาไม่ถูกที่คัน จากที่ได้รับฟังมา ได้ความรู้สึกว่า (๑) จะมีการตัดเสื้อไซส์เดียวให้ทุกคนสวม สร้างบ้านแบบเดียวให้ทุกครอบครัวอยู่  ไม่ว่าจะเป็นมหาวิทยาลัยแบบทั่วไป มหาวิทยาลัยวิจัย มหาวิทยาลัยกลุ่มราชภัฏ กลุ่มราชมงคล แล้วยังมีคำถามว่ามหาวิทยาลัยเอกชนจะถูกกำกับอย่างไร ด้วยกฎหมายและกฎระเบียบกี่ฉบับ รวมทั้งมหาวิทยาลัยในกำกับด้วย ความสัมพันธ์ระหว่าง รัฐมนตรี กระทรวง และมหาวิทยาลัย ไม่ชัดเจนว่าควรเป็นเช่นไร (๒) กฎหมายอุดมศึกษาจะแก้ปัญหาครอบคลุมทุกสถาบันทั้งที่มีและไม่มีปัญหาเหมือนๆ กัน…

ปัจฉิมนิเทศ/Commencement (ภาคขยาย)

เห็นแล้วนึกอะไรต่อได้บ้าง  เช่น ประเด็นวิจัย ประเด็นนโยบาย ข้อสังเกตเพื่อนำมาประยุกต์ ภาพแรก เป็นผ้าพันคอไหมจากพิพิธภัณฑ์ศิลปะในนิวยอร์ก โดยใช้ลายจากโคมที่ออกแบบโดยศิลปินมีชื่อ ภาพที่สอง  เป็นร้านค้าของกาชาด ในเมื่องหนึ่ง ในประเทศเดนมา์ก ภาพที่สาม สตรีชาวตะวันตกกับชุดผ้าพื้นเมืองของเมียนมาร์ตอนเหนือ ในสนามบินเมืองมัณฑเลย์   ในบทความที่เขียนเมื่อ 5 ปีมาแล้วในชื่อ ปัจฉิมนิเทศ /commencement  กล่าวไว้ตอนหนึ่งว่า “อย่าบอกลาการเรียนรู้” (  ปัจฉิมนิเทศ click เข้าไปอ่านทบทวนได้เลย)   เรียนจากตำรา เรียนจากครูอาจารย์ เรียนจากผู้ใหญ่ในที่ทำงาน นี่เป็นเรื่องปกติ ในชีวิตทุกยุคสมัยมีการเรียนรู้นอกห้องเรียน นอกสถาบันอีกมากมาย  ความรู้มีอยู่ทั่วไป สุดแท้แต่ใครจะมองเห็น และหยิบจับมาประยุกต์ให้เป็นบทเรียนสำหรับตน  การเรียนรู้ หรือประสบการณ์ที่มีค่า = สิ่งที่ได้ประสบมา + ความคิดวิเคราะห์หาบทเรียน หรือ การได้ข้อมูล (input) => (การไตร่ตรองด้วยปัญญา) process => => บทเรียน หรือการเรียนรู้ (output)    ใช้ได้ทั้งการอ่าน การดูหนัง…

“นักเขียนฝึกหัด” กับคุณนิลวรรณ ปิ่นทอง

Book Notice ชื่อหนังสือ น้ำหมึกหลากสี   72 ปีแห่งการเขียนและเรียนรู้ เล่ม ๒ ตอน “นักเขียนฝึกหัด”​ ผู้เขียน นวพร เรืองสกุล ผู้จัดจำหน่าย  ศูนย์หนังสือจุฬาฯ 0 2255 4433 http://www.chulabook.com สำนักพิมพ์  KnowledgePlus 08 1825 8929 ราคา 189 บาท หนังสือเล่ม ๒ ในชุด น้ำหมึกหลากสี ที่ทำนองจะเป็นอัตชีวประวัติ แต่ก็ไม่เชิง เพราะมีแต่ส่วนที่เป็นงานเขียนเป็นหลัก เล่มแรกเล่าถึงการเรียนและการเขียนในวัยเด็กจนจบโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา  เล่มสองนี้ เล่าเรื่องตอนที่เข้าเป็นนิสิตคณะอักษรศาสตร์ ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2505 ก็ 55 ปีมาแล้ว มีบันทึกประจำวันที่วิพากย์วิจารณ์ทั้งเรื่องเดินขบวนทวงเขาพระวิหาร และเรื่องการเชียร์รักบี้และฟุตบอลประเพณีในสมัยนั้น  ซึ่งแตกต่างจากสมัยนี้อย่างสิ้นเชิงในเรื่องวิธีเล่นสนุกของเด็กวัยไม่ถึงยี่สิบ และนึกแปลกใจตนเองว่าแม้แต่สมัยนั้นก็เป็นนักวิจารณ์แล้ว แม้ว่าจะแอบวิจารณ์เงียบๆ ไว้ในสมุดบันทึกประจำวันก็ตาม  ในบันทึกยังเล่าเรื่องการสอบชิงทุนไปเรียนต่อที่สหรัฐอเมริกา และค้นเจอข้อสอบที่สอบในสมัยนั้น จึงคัดบางส่วนมาลงไว้ให้คนรุ่นใหม่ดูว่า ข้อสอบแบบที่เคยสอบเรียกว่า ยากหรือง่าย นอกจากนั้นก็มีเรื่องการเรียนและงานกับการเที่ยวช่วงปิดภาคฤดูร้อนสมัยเป็นนักศึกษาที่สหรัฐอเมริกา …

เยลเมื่อครบ ๓๐๐ ปี อธิการบดีพูดสิ่งนี้ จุฬาฯ เมื่อครบ ๑๐๐ ปี อธิการบดีจะพูดอะไร

อีกไม่นานเกินรอ แค่วันที่ ๒๖ มีนาคม ๒๕๖๐ จุฬาฯ จะฉลองยิ่งใหญ่ปิดศตวรรษแรกหลังจากที่มีการฉลองรูปแบบต่างๆ มาตั้งแต่ตอนเริ่มย่างเข้าปีที่ ๑๐๐ มาจนจะครบ ๑๐๐ แล้วเริ่มย่างก้าวสู่ศตวรรษที่สองของมหาวิทยาลัย เป็นปีที่ ๑๐๐ กับอีก ๑ วัน ย่างก้าวสู่อนาคตสำคัญมาก สำคัญตรงที่ว่าเราจะเหหัวเรือของสถาบันไปทางไหน ในโลกที่กำลังเปลี่นแปลงอย่างรวดเร็ว แต่ก็มีความมั่นคงอยู่ลึกๆ ว่า ไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนไปอย่างไร มีบางอย่างที่เป็นแก่นเป็นแกนเป็นเนื้อแท้ เฉกเช่นน้ำที่เปลี่ยนได้หลายรูปแบบ แต่คงคุณลักษณะแห่งน้ำไว้เสมอทุกรูปแบบของน้ำนั้น ไม่ว่าจะเย็น ร้อน หรือเจือด้วยสี กลิ่น หรือรสอื่นใด เคยติดใจสุนทรพจน์ที่อธิการบดี Richard Levin กล่าวปิดศตวรรษที่ ๓ ขึ้นศตวรรษที่ ๔ ของมหาวิทยาลัยเยล ที่หน้าอาคารห้องสมุดของมหาวิทยาลัย เมื่อปี ค.ศ. 2001 จึงขอนำมาเล่าไว้ ณ ที่นี้ (ยังไม่นับผู้บริหารเงินทุนของเยล ที่ดิฉันชื่นชมมาก เพราะผลงานที่เยี่ยมยอดและหลักการการบริหารเงินที่อธิบายได้และผู้บริหารมั่นคงกับหลักการมาก) ก่อนถึงสุนทรพจน์ ขอให้ข้อมูลสรุปสั้นๆ เพื่อให้รู้จักมหาวิทยาลัย เยลเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยชั้นนำและมหาวิทยาลัยเก่าแก่ของสหรัฐอเมริกา ตั้งอยู่ที่เมือง New…

ลักลอกงานทางวิชาการ

เรื่องลักลอกงานทางวิชาการเป็นเรื่องใหญ่หรือเรื่องเล็ก นักวิชาการต่างประเทศให้ค่าของความคิด บอกว่าเรื่องใหญ่และสั่งสอนนักศึกษาด้วยการเตือนนักศึกษาทุกเทอม หรือทุกครั้งเมื่อทำสาระนิพนธ์ ตามทฤษฎีที่ว่า ถ้าเตือนใกล้ๆ เวลาที่จะทำ โอกาสที่คนจะทำผิดโดยเจตนาจะน้อยลง อาจารย์ในมหาวิทยาลัยไทยมักทำให้เห็นเป็นเรื่องเล็กทำนองว่า “ขอหยิบมาใช้ไม่กี่ประโยค หวงอะไรกันนักหนา” และลงมือทำให้นิสิตนักศึกษาเห็นเป็นแบบอย่างเสียด้วย  เช่น เอางานวิทยานิพนธ์ของลูกศิษย์ไปใช้ โดยไม่ให้เครดิตและไม่ถือว่าร่วมเขียน หยิบงานของอาจารย์ผู้น้อยในภาควิชาเดียวกันไปเป็นของตนโดยพลการ ลอกงานระดับนานาชาติก็เคยได้ยินแว่วๆ มา แบบปิดกันให้แซด ละครเวทีของคณะไอซีที มหาวิทยาลัยศิลปากร ที่โรงละครเคแบงก์สยามพิฆเนศ เรื่อง คำเชือดเชิญ  เมื่อเร็วๆ นี้ พาดพิงเรื่องนี้ไว้เหมือนกัน  เนื้อหาหลักของเรื่องดัดแปลงมาจากเรื่องฆาตกรรมลึกลับของอะกาธา คริสตี้ แต่ในละครท่ีนำมาแสดงเป็นภาษาไทยแต่งขึ้นใหม่จากโครงคิดนั้น ได้วางตัวละครตัวหนึ่งเป็นนักเขียนชื่อดังมือรางวัล แต่เบื้องหลังรางวัลคือความตายของนักเขียนหนุ่มคนหนึ่งที่ตัวละครตัวนี้ขโมยงานมา เป็นการฆ่าเพื่อปิดปาก  น่าเสียดายว่าเนื้อเรื่องไม่ได้ชูประเด็นความผิดเรื่องขโมยความคิดว่าเป็นเรื่องร้ายแรง โดยมีความผิดฐานฆ่าคนตายโดยเจตนาเข้ามาแซมซ้อน แต่ก็แสดงให้เห็นว่า ผิดเรื่องที่ ๑ นำพาไปสู่ผิดเรื่องที่ ๒ ทำไมในแวดวงวิชาการระดับอุดมศึกษา มีการลอกงานกัน ทั้งๆ ที่ทุกคนก็รู้ว่าผิด เพราะเงื่อนไขการเข้าสู่ตำแหน่งทางวิชาการหรือ  ตำแหน่งสำคัญมากต่ออนาคตของอาจารย์หนึ่งคน จนอาจารย์ยอมที่จะแลกชื่อเสียง (ที่อาจเสียไปจากการถูกจับได้) กับตำแหน่งและเงินทอง(ที่ได้มาจากการคว้างานของผู้อื่นมาใช้) เชียวหรือ    หรือว่าเพราะไม่เคยมีใครถูกจับผิดอย่างเป็นทางการ เนื่องจากทำกันหลายคน ถ้ายกหนึ่งคนขึ้นมา ก็จะเป็นการลูบหน้าปะจมูก…