Shanghai 2017:  urban development 

This slideshow requires JavaScript.

ภาพคราวน้ีเป็นย่านต่างๆ ในเซี่ยงไฮ้ที่พัฒนาขึ้นมาใหม่ โดยการวางแผนอย่างรอบคอบ เป็นย่านที่เกิดขึ้น by design ไม่ได้เกิดแบบจับพลัดจับผลูเกิดขึ้นมาเอง  ได้แก่

การฟื้นฟูย่านเดิมที่มีประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมน่าสนใจ อันเป็นวิถีของเมืองมาแต่เดิม คือย่าน Xin Tian Di ที่เป็นบ้านใหญ่ๆ  และย่าน Tianzifang ที่เป็นชุมชนเดิม แต่ละอันพัฒนาโดยคงบริบทสังคมเดิม ย่านแรกเป็นย่านของดีมีชื่อ ทั้งของจีนสมัยใหม่และสินค้ายี่ห้อระดับโลก รวมทั้งร้านอาหารดังๆ ด้วย ส่วนย่านหลังพัฒนาจากร้านค้าเรือนแถวที่มีทางเดินเล็กๆ แคบๆ ชวนให้นึกถึงตลาดนางเลิ้งอย่างยิ่ง 

การปรับปรุงบริเวณเดิมให้มีชีวิตชีวายิ่งขึ้น เช่น ถนน Nanjing ทั้งสาย ส่วนตะวันออก เป็นถนนไว้เดิน ส่วนตะวันตกเป็นถนนกว้างบาทวิถีกว้าง ประดับประดาด้วยดอกไม้สดสวย หน้าอาคารหลายแห่งตั้งประติมากรรมสมัยใหม่น่าสนใจ ถนนทั้งสายเป็นที่ตั้งของร้านสินค้าแบรนด์เนม ส่วนกลางคืนสองข้างถนนประดับไฟและร้านค้าเองก็แข่งกันเล่นสีแสงไฟ สวยเจิดจ้า

อีกบริเวณที่ได้รับการปรับปรุงและขยายจนกลายเป็นที่เดินเล่นยอดนิยมคือ the Bund ริมแม่น้ำ (ดูภาพจาก เซี่ยงไฮ้ 2017 ตอน ๑)  ส่วนอีกฝั่งแม่น้ำคือฝั่ง Pudong สวนที่มองมาเห็น the Bund ซึ่งเดิมก็ดูดีอยู่แล้ว กำลังมีการบูรณะปรับปรุงใหญ่ น่าสนใจจะตามไปดูว่าสุดท้ายจะเป็นอย่างไร)

การพัฒนาบริเวณขึ้นมาใหม่ คือ

ย่าน Pudong  ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ  ปัจจุบันมีประชากรประมาณ ๕ ล้านคน เป็นย่านที่มีอาคารสูงรุ่นใหม่จำนวนมาก ซึ่งคงจะวางแผนอย่างดีจึงไม่เบียดเสียดกันและไม่บังกัน เช่น Oriental Pearl Tower, Jin Mao Building, World Financial Center มี Century Avenue เป็นแกน และมีส่วนประกอบอื่นของเมืองครบครัน เช่น สวนขนาดใหญ่ พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ศูนย์ศิลปการแสดง กระทั่งเขตอนุรักษ์ธรรมชาติ (Pudong เป็นพื้นที่ระหว่างแม่น้ำกับทะเลจีน อันเป็นส่วนหนึ่งของมหาสมุทรแปซิฟิก) 

Disney Resort มีสวนสนุกและพื้นที่พัฒนาเป็นที่พัก พร้อมทะเลสาบกว้างใหญ่ แต่ว่าส่วนที่เป็นสวนสนุกเล็กมากเมื่อเทียบกับเซี่ยงไฮ้ ซึ่งมณฑลเดียวก็มีประชากรเท่ากับประเทศไทยทั้งประเทศแล้ว  คนไปเยือนดิสนีย์แลนด์จึงต้องเข้าคิวกันอย่างอดทน ตั้งแต่เข้าคิวเข้าบริเวณ ไปจนถึงเข้าคิวชม attraction ต่างๆ บางอันคิวอาจจะยาวให้รอถึง ๗๕ นาที  (เรื่องดิสนีย์ไม่ได้นำภาพมารวมไว้ในครั้งนี้ เพราะเกรงว่าจะยาวเกินไป) 

เคยเขียนการพัฒนาย่านต่างๆ ของเมืองไว้ในหนังสือภาพชื่อ …เยี่ยมย่าน..ยลเสน่ห์มหานคร ภาพบันทึกจากแดนอาทิตย์อุทัยถึงคนกรุงเทพฯ (2559) และเรื่องย่าน Xin Tian Di และย่าน Tianzifang ของมหานครเซี่ยงไฮ้้ในหนังสือภาพชื่อ ถนนน่าเดิน ๑๓ เมือง ๔ ทวีป (2555) หนังสือเหล่านี้ยังหาได้จากศูนย์หนังสือจุฬาฯ (call center 0 2255 4433) ที่มีบริการรับคำสั่งซื้อและจัดส่งทั่วประเทศ หรือจากสำนักพิมพ์ Knowledge Plus (081 825 8929)

มีข้อสังเกตว่าในการพัฒนาย่าน  ทางการไม่ลืมพัฒนาการคมนาคมให้สะดวกด้วย

พัฒนาการขนส่งมวลชนเพื่อให้ผู้คนจำนวนมากเข้าถึงได้ เพื่อสร้างชีวิตให้กับเมือง แม้กระทั่งดิสนีย์แลนด์ที่สร้างไกลออกไป ก็ไปถึงได้ด้วยรถใต้ดินฯลฯ  ด้วยราคา ๓๐ บาทจากกลางเมือง แม้แต่ราคาแท็กซี่ซึ่งตั้งต้นที่ 70 บาท ราคาโดยรวมก็ไม่แพงกว่าแท็กซี่ในกรุงเทพฯ สภาพรถดี และไม่ปฏิเสธผู้โดยสาร

การพัฒนา Pudong เป็นย่านใหม่ ไม่ลืมสาธารณูปโภคทุกอย่าง ตั้งแต่ถนน ทางด่วน  สะพาน อุโมงค์ลอดใต้แม่น้ำ รถใต้ดิน สนามบินนานาชาติ และรถไฟความเร็วสูงจากสนามบินสู่ใจกลางย่าน

ขอกล่าวถึง ๒ ย่านโดยย่อ คือ

Pudong ย่านนี้พัฒนาจากนาข้าวและเป็นเขตชนบทห่างไกลความเจริญ เพราะมีแม่น้ำขวางกั้น (คงเหมือนฝั่งธนบุรีสมัยที่ยังไม่มีสะพาน เพียงแต่ว่าของเราเดิมเป็นสวนผลไม้  และการพัฒนาไม่ได้วางแผนรวม หรืออีกทีก็คือย่านพระราม ๓ ที่ตั้งใจให้เป็นศูนย์การเงินแห่งใหม่แทนสีลม แต่ว่าขาดการวางสาธารณูปโภคในภาพรวม) การพัฒนาตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1990 เป็นการเปิดประวัติศาสตร์หน้าใหม่ให้กับจีน และเซี่ยงไฮ้  ย่านนี้ในปัจจุบันเป็นย่านทันสมัย เป็นเขตเมืองและเป็นนานาชาติมากกว่าเขตเดิมทางตะวันตกของแม่น้ำ เป็นที่เชิดหน้าชูตาของจีน และเป็นประตูติดต่อระหว่างจีนกับนานาประเทศ ดังที่เซี่ยงไฮ้เคยเป็นมาในอดีต

เพื่อนที่ทำงานด้านผังเมืองเล่าว่า สู ค่วง ตี๋ นายกเทศมนตรีนครเซี่ยงไฮ้ในสมัยนั้นเป็นผู้ผลักดันโครงการ ขณะนั้นเขาอายุได้ 50 ปีเศษ ปัจจุบันอายุใกล้ 80 แล้ว และเพิ่งได้รับมอบหมายจากรัฐบาลให้ดูแลโครงการพัฒนาขนาดใหญ่อีกแห่งหนึ่ง

ปัจจุบันเขต Pudong เป็นศูนย์กลางการเงิน และอื่นๆ อีกหลายอย่าง ดิสนีย์แลนด์ก็อยู่ฝั่งนี้  เงื่อนไขความสำเร็จคือการวางผังอย่างดีทั้งผังเมือง ผังสาธารณูปโภค ผังคมนาคมขนส่ง และผังกิจกรรม และส่ิงอำนวยความสะดวกอื่นเพื่อดึงธุรกิจและผู้พักอาศัยให้เข้ามาอยู่ในย่าน

Tianzifang ย่านนี้ใช้หลักคิดการเก็บรักษาและพัฒนาต่อโดยดูลักษณะจำเพาะและประวัติศาสตร์ความเป็นมาของอาคารและพื้นที่ทำนองเดียวกับ Xin Tian Di  (คือพัฒนาแบบอนุรักษ์)   ผู้ประกอบการในระยะแรก (ประมาณ 8 ปีมาแล้ว)เล่าว่า ทางการให้เช่าสถานที่ประกอบการในราคาค่าเช่าที่ถูก ชดเชยกับการเป็นผู้บุกเบิกในช่วงที่ทางการยังไม่ได้สร้างสาธารณูปโภคให้ครบ สถานีรถใต้ดินก็ยังไม่มี  และพื้นท่ีก็ยังไม่เรียบร้อย บ้างอาคารยังไม่ได้ปรับปรุงหรือยังร้างอยู่ และยังไม่เป็นที่รู้จักของผู้คนนัก

ราคาค่าเช่าที่ถูกดึงดูดร้านค้าให้เข้ามาลองเปิดกิจการหลายอย่าง เช่น ร้านอาหารไทย ร้านขายสินค้าจากชนเผ่าของจีน เป็นต้น นโยบายนี้ทำให้พื้นที่ไม่ร้างคน และยังช่วยให้ผู้ค้า ทางการ และลูกค้าได้มีโอกาสร่วมกันลองเพื่อปรับลักษณะของกิจกรรมให้เหมาะ

ตอนนี้ร้านค้าเต็มแล้ว แต่คิดว่าการทดลองหากลุ่มลูกค้ายังไม่จบ  เห็นได้จากร้านค้ายังคละกันมาก เช่น มีหัตถกรรมประเพณีของจีนประเภทแกะสลัก เซรามิก และหยกกับอำพัน ซึ่งราคาสูงมาก ในขณะเดียวกันก็มีร้านขายของกระจุกกระจิกสำหรับหนุ่มสาวรุ่นใหม่ซึ่งในเวลานี้ดูจะเป็นลูกค้าหลักของย่านนี้ 

ต้องรอดูว่าในระยะต่อไป ย่านนี้จะเน้นศิลปะและหัตถกรรมรุ่นใหม่แนวทดลอง หรือว่าเป็นย่านสินค้าหัตถกรรมแบบดั้งเดิม หรือเป็นย่านอะไรแน่  ส่วน Xin Tian Di นั้น ค่อนข้างลงตัวแล้วกับตลาดบน ด้วยร้านค้าแบรนด์เนมและภัตตาคารมีแบรนด์ 

นี่คือเสน่ห์ของเซี่ยงไฮ้  คือความที่ไม่หยุดนิ่ง และมีสิ่งน่าสนใจให้ค้นหาเสมอทุกครั้งที่ไปเยือน

นวพร เรืองสกุล  16 พฤษภาคม 2560

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s