TDRI 2017

FullSizeRender

Boosting the Thai Economy and Reforming the Government by Data Revolution ฟื้นเศรษฐกิจ – ปฏิรูปรัฐ ด้วยปฏิวัติข้อมูล เป็นหัวข้อการประชุมวิชาการประจำปีของทีดีอาร์ไอ เมื่อ ๑๓ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๐ ที่โรงแรมใหญ่กลางกรุงเทพฯ

ลงทะเบียน และรับเอกสาร

สะดวกสบายด้วยระบบลงทะเบียนล่วงหน้า ทำให้เมื่อถึงหน้างานก็เพียงแต่โชว์คิวอาร์โค้ด เจ้าหน้าที่ยิงข้อมูล แวะไปรับเอกสาร แล้วเข้านั่งฟังได้เลย  เป็นการ reform รูปแบบการประชุมวิชาการที่สัมผัสได้

เอกสารไม่มาเป็นกระเป๋าอีกต่อไป กระดาษ ทีดีอาร์ไอ แจกในงานนี้ คือกระดาษขนาดกระดาษหนังสือพิมพ์หนึ่งแผ่น ที่ตัดครึ่งแล้วพับครึ่ง เป็นเอกสาร ๘ หน้า บรรจุข้อมูลเกี่ยวกับงาน หัวข้อที่จะนำเสนอพร้อมเนื้อหาย่อ และข้อมูลอื่นที่จำเป็นครบครัน

เนื้อหาการนำเสนอ กระทั่งการประเมินผลการประชุม ทำผ่านอิเล็กทรอนิกส์  ผู้ที่อยากติดตามเรื่องนำเสนอในวันนี้แล้วมาไม่ได้ มีการออกอากาศสด และดูย้อนหลังได้

ทีดีอาร์ไอทำทุกอย่างที่จะบอกว่าประเทศไทย ๔.๐ มาถึงแล้ว

หน้างาน

บอร์ดแผ่นสูงกว่าตัวคนและกว้างพอจะครอบคลุมแนวโน้มต่างๆ ได้เกินครึ่งศตวรรษ รอต้อนรับอยู่ระหว่างทางเดินเข้างาน ผู้ร่วมงานแต่ละคนนำริบบิ้นชมพูบ้าง ฟ้าบ้าง ไปติดที่บอร์ด time series ข้อมูลสถิติต่างๆ หลายตัว โดยติดให้ตรงตามปีเกิดของตัวเอง 

เมื่อเวลาล่วงเลยไป ผู้มาร่วมงานก็ได้เห็นภาพสามมิติที่ให้ข้อมูลหลายประการ   แค่กวาดตามองริบบิ้นสองสีที่ติดเอาไว้ ก็ประเมินได้ว่า ญ กับ ช มาร่วมงานในสัดส่วนประมาณใด  ผู้มาร่วมงานกระจายตัวหรือกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มอายุใด และถ้าใครสนใจพินิจภาพตอนที่นำริบบ้ินไปติด ก็จะรู้ว่า ปีที่ตนเกิดนั้น สภาพเศรษฐกิจสังคมโดยรวมของไทยอยู่ในแนวโน้มใด

ภาพนี้เกิดขึ้นได้จากการคิดและเตรียมการล่วงหน้าอย่างรอบคอบ ขอชื่นชม

เวทีและการนำเสนอ

ทีดีอาร์ไอใช้ เวทีกว้าง จอใหญ่เต็มพื้นที่อย่างได้ผล

การนำเสนอสั้น กระชับ ได้เนื้อหา เกิดขึ้นได้ด้วยการเตรียมการมาอย่างดีทั้งฝ่ายเทคนิคและนักวิชาการ ความดีของการนำเสนอแบบนี้ก็คือ คุมเวลาได้เต็มที่ ไม่มีเสียงเตือนว่า “หมดเวลาแล้ว”  “เดี๋ยว ขออีกนิด” แล้วเวลาก็ล่วงเลยเกินกำหนดทุกครั้งไป

  สิ่งที่คงต้องทำต่อไปอีกหน่อยหลังจากที่ทำมามากแล้วคือการกำกับการ “แสดง” บนเวที

การให้นักวิชาการขึ้นเวทีกลางแบบนี้ยากอยู่แล้ว แต่จะช่วยได้อีกหน่อยถ้าหากว่าสองคนที่ขึ้นไปนั้นจะต่างคนต่างนำเสนอตามคิวที่จัดวางแบบสลับจังหวะกันโดยเนื้อหากลมกลืนไปก็ได้ ไม่จำเป็นต้องพยายามสนทนาถามตอบกันให้ยุ่งยาก

  อีกสิ่งหนึ่งที่คิดว่าน่าจะต้องทำสำหรับวิทยากรสตรีคือมีผู้แนะนำเรื่อง “ลุค” เมื่อยืนอยู่บนเวที (หมายถึงเสื้อผ้า)

เคยไปร่วมประชุมประจำปีกับนายหน้ามือทองของกิจการประกันชีวิต (ดิฉันเขียนเล่าไว้ในหนังสือเล่มบางๆ ชื่อ อย่าท้อ ก้าวต่อไป)  การนำเสนอเรื่องวิชาการของธุรกิจประกันภัยหลายแบบ ทั้งพูดคนเดียว สองคน หรือสามคน  ผู้มีประสบการณ์เล่าเบื้องหลังว่า มีการเตรียมสไลด์นำเสนอเป็นเรื่องสำคัญเรื่องแรก แต่ยังมีเรื่องอื่นๆ อีก เพื่อสร้าง first impression ให้กับผู้ฟังจากทั่วโลกได้ในเวลาที่จำกัด และต้องพูดเนื้อหาให้ครบถ้วน  การซ้อมใหญ่เป็นสิ่งที่ช่วยได้มาก

เนื้อหา

การนำเสนอที่ถูกใจผู้เขียนมากคือยกตัวอย่างการนำเทคโนโลยีมาใช้จัดหาข้อมูลและนำไปสู่การพัฒนากระบวนการผลิต ฯลฯ ในประเทศไทย  ทำให้ผู้ฟังได้มิติของพื้นที่ จากโลกสู่ชนบท สู่โรงงานไทย อีกมิติหนึ่ง

ในด้านมิติของเวลา ดร.สมเกียรติฯ เล่าว่า คนใช้เวลาหลายศตวรรษ กว่าจะรู้ว่าโลกหมุนรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรี  และข้อสรุปเกิดขึ้นมาได้ก็เพราะมีการเก็บข้อมูลสถิติ พร้อมกับมีเครื่องมือที่พัฒนาขึ้นมาใหม่ๆ เพื่อวัดวิถีดาว

กล่าวให้ยาวอีกหน่อย (และคงมีบางตอนที่เขียนเพิ่มเอาเองจากความเข้าใจที่ได้ฟังมา) เริ่มจากที่มนุษย์คิดว่า ดวงอาทิตย์หมุนรอบโลก (ก็เราเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นและตก จะคิดเป็นอย่างอื่นก็ลำบาก) จนมีการพิสูจน์ว่าโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์  (ในใจก็คงนึกว่าหมุนเป็นวงกลม)  เมื่อเครื่องมือถึง และข้อมูลถึง จึงถึงข้อสรุปดังที่รู้กันทุกวันนี้ว่า โลกหมุนรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรี และรู้ว่าเวลาไหนของปี หมุนอยู่ตรงไหนจากตำแหน่งดาวฤกษ์นอกสุริยจักรวาล (อันเป็นที่มาของราศีต่างๆ ที่ใช้กันในวงการโหราศาสตร์)

FullSizeRender

อีกตัวอย่างหนึ่งที่น่าสนใจมากคือ สถิติของฟลอเรนซ์ ไนติงเกล สตรีผู้ริเริ่มการดูแลทหารผู้ป่วยเจ็บในแนวหน้า ที่นำเสนอด้วยภาพเป็น Rose Diagram (ยกให้เธอเป็นต้นแบบของการทำ info graphic เลย) ว่า การตายของทหารในช่วงสงครามไม่ใช่ในสนามรบ แต่เป็นในสถานพยาบาล จากสภาพความเป็นอยู่ที่ไม่ถูกสุขลักษณะ   ข้อมูลของเธอทำให้มีการปรับนโยบายสาธารณสุขและลดอัตราการตายในสถานพยาบาลลงได้อย่างเห็นชัด

และยังมีตัวอย่างอื่นๆ อีกที่แสดงให้เห็นว่าเมื่อมีข้อสงสัย (หรือโจทย์วิจัย) และลงมือหาข้อมูลที่นอกรูปแบบปกติทั่วไปในเวลานั้น ก็อาจจะได้ข้อสรุปที่เหนือความเข้าใจที่มีมาแต่เดิม และน่าเชื่อถือพอจะนำไปทำนโยบายเพื่อแก้ปัญหา

นี่คือความสำคัญของข้อมูล การจัดเก็บ และการมีประเด็นที่ต้องการหาคำตอบ

ภาคธุรกิจสมัยใหม่แปลง data เป็น information เพื่อประกอบการตัดสินใจเชิงธุรกิจของตนเสมอมา   และบริการต่างๆ ที่ใช้ระบบร่วมผ่านทางอินเทอร์เน็ตก็มีมากขึ้นเป็นลำดับ ดังที่ผู้ประกอบการยุคใหม่ ๒ ราย ขึ้นเวทีมาเล่าให้ฟังเป็นตัวอย่าง พอให้ผู้เข้าร่วมประชุมได้เห็นภาพ และคะเนส่ิงที่จะเกิดขึ้นต่อไปในสังคมไทย

ตัวอย่างที่ทีดีอาร์ไอเลือกมานำเสนอเป็นกรณีศึกษาก็มีหลายเรื่อง ตัวอย่างเช่น การใช้ข้อมูล GIS (Geographic Information System)  + ภาพจากโดรน เพื่อช่วยบริหารจัดการแปลงอ้อย คือจะเห็นว่าแปลงไหนอ้อยเติบโตดี แปลงไหนต้องการการปรับปรุง  ทำให้ผลผลิตต่อไร่ดีขึ้น และประมาณการผลผลิตดีขึ้น ทำให้ตัดสินใจเรื่องราคาซื้อขายล่วงหน้าได้แม่นยำขึ้น

อีกตัวอย่างหนึ่งคือการใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ มาแก้ปัญหาโรงเรียนเล็กในพื้นที่ที่มีครูไม่ครบชั้น  เมื่อข้อมูลครบก็สามารถหาทางออกต่างๆ ได้ เช่น ให้ทรัพยากรสนับสนุน หรือว่าบริหารจัดการให้ดีขึ้น เช่น ควบรวมหรือจัดการเรียนร่วมแบบต่างๆ เพื่อประโยชน์ของนักเรียนเอง  เป็นต้น

IMG_3707

นี่เป็นตัวอย่างพอเป็นเครื่องเรียกน้ำย่อย ผู้สนใจสามารถฟังตรงจากช่องทางสื่อสารต่างๆ ของ ทีดีอาร์ไอ ได้เลย

การประชุมประจำปีของทีดีอาร์ไอครั้งนี้ ชี้ว่า  “ใดใดในโลกล้วน ข้อมูล” ดังที่ ดร. สมเกียรติฯ ประธานทีดีอาร์ไอกล่าวในตอนต้น และแสดงตัวอย่างของการ เก็บ เชื่อม เปิด (ข้อมูลที่พอมีอยู่ แต่กระจัดกระจาย หลายกระทรวง หลายกรม หลายหน่วยงาน) วิเคราะห์ เพื่อให้ได้สารสนเทศ และความรู้มายืนยันโจทย์ และชี้เป้าที่ชัดเจนในการตัดสินใจเชิงนโยบายต่อไป

ขอบคุณ ทีดีอาร์ไอ 

เดิมพูดกันว่า จาก data เป็น information และจาก information เป็น knowledge. คราวนี้พูดถึงการใช้  information กับ knowledge มาทำ policy

ต้องคอยตามต่อว่าใครทำอะไรต่อไปบ้าง ส่วนแต่ละคนที่ได้ยินได้ฟัง ก็คงจะต้องสำรวจตัวเองว่าจะทำอะไรได้บ้างกับดาต้าที่กองอยู่ทั่วไปรอบๆ ตัว 

นวพร เรืองสกุล  19 มีนาคม 2560

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s