สงครามระหว่างรัสเซียกับอังกฤษและฝรั่งเศส ค.ศ. 1853 – 1856

1200px-map_of_the_crimea

ภาพ By Maximilian Dörrbecker (Chumwa) – Own work, usingOpenStreetMap datathis file for the orientation map inset, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31740327

สงครามไครเมีย

เรื่องที่รัสเซียสนับสนุนรัฐบาลซีเรีย กับที่ฝ่ายตะวันตกอีกหลายประเทศสนับสนุนกองกำลัง IS (ทั้งๆ ที่ตอนแรกๆ สหรัฐฯ ทำท่าจะเป็นคู่กรณีของ IS) กำลังเป็นข่าวและเป็นความกังวลเรื่องสงครามนานาชาติครั้งใหญ่ ทำให้นึกถึงเรื่องสงครามในอดีตระหว่างรัสเซีย กับอังกฤษและพันธมิตรเมื่อกว่า 150 ปีมาแล้ว

ไครเมีย เป็นคาบสมุทรในทะเลดำ ประเทศยูเครน

เคยเกิดสงครามขึ้นมาครั้งหนึ่งในปี ค.ศ. 1853 โดยรัสเซียกับประเทศในยุโรปอื่นๆ รวมสหราชอาณาจักร เรียกกันว่าสงครามไครเมีย

ยุโรปหลังสงครามนโปเลียนปลอดจากการรบราฆ่าฟันกันอยู่หลายสิบปี ด้วยสนธิสัญญาแห่งเวียนนาที่ร่วมกันจัดทำขึ้นโดยอังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย ปรัสเซีย และออสเตรีย  ระบบกษัตริย์ได้รับการธำรงไว้แม้ในฝรั่งเศส แต่มีช่องว่างอยู่ช่องหนึ่งคือจักรวรรดิออตโตมานที่กำลังอ่่อนแอ จนได้ฉายาว่าคนป่วยแห่งยุโรป หลายดินแดนใต้การปกครองของจักรวรรดิพยายามแยกตัวออก ถึงจังหวะหนึ่งพระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ ๑ แห่งรัสเซียก็ยกทัพเข้ายึดดินแดนของจักรวรรดิออตโตมานแถบลุ่มแม่น้ำดานูบ ตุรกีประกาศสงครามกับรัสเซีย ส่วนอำนาจที่เหลือของยุโรปไม่ได้เข้าข้างรัสเซีย ด้วยเหตุผลต่างๆ กัน

ออสเตรียกลัวรัสเซียบุกตน

อังกฤษกลัวรัสเซียคุมช่องแคบดาร์ดาแนลส์ ทางเข้าออกทะเลเมดิเตอร์เรเนียนซึ่งเป็นเส้นทางติดต่อค้าขายกับจีน

ฝรั่งเศสอยากแก้หน้าที่แพ้รัสเซียอย่างยับเยินในสงครามนโปเลียน จึงเห็นเป็นโอกาสได้พลอยเข้าผสมโรงช่วยตุรกี

ด้วยการพยายามป้องกันหรือรักษาผลประโยชน์ของตน สงครามระหว่างสองประเทศก็กลายเป็นสงครามรอบด้าน เมื่อรัสเซียต้องรบกับพันธมิตรของ จักรวรรดิอังกฤษ ประเทศฝรั่งเศส จักรวรรดิออตโตมาน และราชอาณาจักรซาร์ดิเนีย (แคว้นใหญ่ต่อแดนฝรั่งเศสและสวิตเซอร์แลนด์ ที่ต่อมารวมกับแคว้นอื่นๆ เป็นประเทศอิตาลี)

ทุกประเทศรบอยู่แถบคาบสมุทรในทะเลดำ ด้านตะวันตกเฉียงของยุโรป ส่วนอังกฤษปิดล้อมรัสเซียทางด้านทะเลบอลติกด้วยกองทัพเรือด้วย ทำให้รัสเซียเผชิญศึกสองด้าน

ในด้านความเสียหายจากสงคราม บทความของบีบีซีสรุปว่า ผู้คนฝ่ายรัสเซียตายไปถึงประมาณล้านคน จากโรคภัยและขาดการดูแลที่สืบเนื่องมาจากสงคราม ความเสียหายในครั้งนี้ทอนอำนาจทหารของรัสเซียไปหลายสิบปี

ในทางการทูต สงครามครั้งนี้สำคัญตรงที่เป็นการสลับขั้วพันธมิตรครั้งสำคัญ โดยฝรั่งเศสซึ่งทะเลาะกับอังกฤษไม่ว่างเว้นย้ายมาอยู่ข้างเดียวกับอังกฤษ

เมื่อรัสเซียถูกทอนความสำคัญลง ฝรั่งเศสเป็นใหญ่บนภาคพ้ืนยุโรปอีกครั้งหลังจากรัชสมัยของจักรพรรดินโปเลียนตอนต้นศตวรรษ  และต่อมาเยอรมนีสามารถรวมประเทศได้ในที่สุดโดยมีปรัสเซียเป็นผู้นำ

แม้ว่าสงครามครั้งนี้ทำท่าจะเป็นสงครามในยุโรปทั้งหมด (เว้นแต่ปรัสเซียไม่ได้เข้าร่วมด้วย) และเป็นเหมือนกับการซ้อมรบก่อนมหาสงคราม (สงครามโลกครั้งที่ ๑) แต่กลับเป็นที่จดจำกันได้ในชื่อ สงครามไครเมีย เพราะการริเริ่มงานพยาบาลในแนวรบของสตรีที่ชื่อฟลอเรนซ์ ไนติงเกล

เรื่องราวอื่นๆ เกี่ยวกับยุโรปในอดีต โปรดรออ่านหนังสือชื่อ เงินตราและนายธนาคาร ที่จะวางตลาดในเดือนพฤศจิกายน 2559 นี้

เรื่องสงครามไครเมีย อาจหาอ่านรายละเอียดได้ในชื่อ Crimean War หรือในเว้ปไซต์นี้

http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/crimea_01.shtml/I

นวพร เรืองสกุล ตุลาคม ๒๕๕๙

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s