โรงพยาบาลสุดแดนสยามสามทิศ

ปัญหาการขาดทุน สาเหตุ และทางแก้

สุ. จิ. ปุ. ลิ.

เมืื่อกลับไปทวนอ่านรายงานการประชุมครั้งที่  ๑ ใหม่ จึงพบว่าความจำสั้นนัก และมักจำที่อยากจำ แถมผิดเพี้ยนอีกต่างหาก

อันที่จริงการประชุมครั้งแรกได้เนื้อหามากมาย คือตั้งธงและภาระหน้าที่ไว้เกือบหมดแล้ว ส่วนผลลัพธ์นั้นต้องรอก่อน ตามหลักการเรียนรู้ที่ดี เริ่มจาก สุ. (ฟัง) พร้อมกับ จิ. (คิดตาม) แล้วก็ ปุ. (ถามขอความเข้าใจ)  ก่อนที่จะลงความเห็นแล้วออกเป็นรายงาน 

การจดบันทึกไม่นับเป็น ลิ.(เขียน) เพราะแค่จดๆ ไว้ตามประสาคนขี้ลืม

สุ. จิ. ปุ. นี่ต้องทำหลายรอบ วงเล็กบ้าง ใหญ่บ้าง เรื่องระดับพื้นที่บ้าง ระดับส่วนงานกลางบ้าง

เวลานั้นเรื่องที่เต็มสองหูคือ โรงพยาบาลของรัฐขาดทุน ขาดสภาพคล่อง เงินขาดมือ ฯลฯ

คุณหมอเลขาฯ จาก สปสช. เล่าท้าวความการดำเนินงานสืบเนื่องจากหนังสือของกลุ่มโรงพยาบาลทีี่มีวิกฤติการเงินระดับรุนแรง ตั้งแต่ 19 พฤศจิกายน  2557 เป็นลำดับมา จึงเพิ่งถึงบางอ้อว่า รัฐมนตรีเคยตั้งคณะกรรมการมาชุดหนึ่งแล้ว เมื่อกลางธันวาคม 2557 ช่ือคณะกรรมการอำนวยการตรวจสอบและปรับปรุงสถานะทางการเงินของหน่วยบริการสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข

สำเนาเรื่องนี้ทั้งเรื่องได้มาแล้วก็เก็บลงแฟ้มไว้รอใช้ เป็นเอกสารเขียนดีอ่านแล้วเห็นภาพชัดเจน (หมายความว่าอ่านใหม่ในเดือนมกราคม 2558 หลังจากผ่านการติวเข้มของคุณหมอทั่วราชอาณาจักรมาแล้ว) ขอบอกว่า ตอนที่ฟังครั้งแรกนั้น ไม่รู้เรื่องเลยค่า รู้แต่ว่า “ที่นี่มีปัญหาหนัก”

ฝ่าย สธ. บอกว่า ประเทศนี้โรงพยาบาล “รวยกระจุก จนกระจาย” คือโรงพยาบาลทั่วๆ ไปมีปัญหารายได้น้อยกว่ารายจ่าย  เงินบำรุงของโรงพยาบาลที่เคยมีกลับหดหายไปเป็นส่วนมาก แต่โรงพยาบาลขนาดใหญ่พอไปรอดเพราะรายได้มาจากค่ารักษาพยาบาลกรณียากๆ ที่ส่งต่อมาจากโรงพยาบาลอื่นๆ จึงต้องคอย “อุ้ม” น้องๆ ทั้งโดยเต็มใจ คือยกหนี้ให้ ไม่ต้องให้ตามมาจ่ายเวลาส่งผู้ป่วยมา และโดนเบี้ยวหนี้ คือน้องๆ  โรงพยาบาลเล็กๆ บอกว่า “ไม่มี ไม่หนี ไม่จ่าย เพราะไม่มีจะจ่าย”

หมายเหตุไว้ในใจตรงนี้ว่า เงินบำรุงหาย เพราะ (๑)เอาไปใช้ฟุ่มเฟือยในเรื่องมิควรจ่าย (๒) เอาไปใช้ตามนโยบายของส่วนกลางหรือรัฐบาล ที่ลงมติให้จ่ายเพิ่มเรื่องโน่นเรื่องนี่  แล้วก็จบลงดื้อๆ ว่าให้ใช้เงินจากเงินบำรุง หรือ (๓) ใช้อย่างสมเหตุสมผล และต้องใช้เพราะรายได้แต่ละปีไม่พอกับค่าใช้จ่าย

“ธง” การทำงาน

คุณหมอคนหนึ่งเสนอว่า ให้โฟกัส ๒ เรื่อง ก่อนความคิดกระจาย คือ

๑) โรงพยาบาลขาดทุนมีมานานแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง (๑) โรงพยาบาลชายขอบหรือไกลปืนเที่ยง เพราะประชากรน้อย  (๒) ปัญหาด้าน social determinant (???)  เช่น โรงพยาบาลที่ต่างด้าวไม่จ่ายเงินมาใช้บริการมาก หรือโรงพยาบาลบนเกาะเล็ก ไม่มีตัวช่วยอื่น เช่นสิทธิข้าราชการ หรือสิทธประกันสังคม ที่เชื่อกันว่าทำรายได้ให้โรงพยาบาลได้มากกว่า และ (๓) การบริหารจัดการมีปัญหา เช่น ลูกจ้างมากไป ค่าใช้จ่ายอื่นๆ สูงไป หรือบัญชีคลาดเคลื่อน 

  ๒) ปัญหามีต่างๆ นานา ทุกระดับ ทั้งต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ ก็ต้องช่วยกันแก้ทุกระดับ แต่กรรมการควรดูกลางน้ำและปลายน้ำ ต้นน้ำอาจจะอยู่นอกหน้าที่  (ต้นน้ำแปลว่าการจัดสรร และจำนวนเงินทั้งสิ้นที่ได้รับมาเป็นงบประมาณ กลางน้ำ คืะบบในจังหวัด ส่วนปลายน้ำคือ โรงพยาบาล)

ควรเปลี่ยน mind set จากวิธีคิดเดิมๆ ให้เกิดการแก้ไขปัญหาทั้งระบบ

คุณหมออีกคนเสริมว่า ปัญหาก็รู้ๆ กันแล้ว ต้องตั้งใจจะแก้ปัญหาร่วมกันจริงๆ ไม่เอาแบบต่างคนต่างพาย (สำนวนประธาน)   

สำนักงบประมาณไม่ลงความเห็นด้วย แต่อยากรู้่ว่า ทำไงจะรู้แน่ๆ ว่าขาดทุนจากบริการไหน จากบริการหลักๆ ให้กับสามกลุ่มคือ กลุ่มข้าราชการ กลุ่มประกันสังคม และกลุ่มหลักประกันสุขภาพ (สปสช.)

การแก้ปัญหาในเวลานี้ ต่างคนต่างแก้ บางเขตสุขภาพก็แก้กันเองในกลุ่มจังหวัด บางจังหวัดก็แก้เอง  บางโรงพยาบาลแค่เปลี่ยนผู้อำนวยการก็รอด (จากขาดทุน) 

ฟังได้ว่า พึ่งความเก่งส่วนบุคคลหรือความร่วมใจในเขต แต่ก็ยังค้างใจว่า แก้โน่นแก้นี่แล้ว ปัญหาหายไปจริงๆ หรือเปล่า มีปัญหาอื่นนอกจากปัญหาเรื่องความสามารถในการบริหารจัดการไหม

คุณหมอคนหนึ่งที่เป็นกรรมการยืนยันว่า กรรมการชุดนี้ไม่ควรมองแค่ว่า สปสช.จัดเงินไม่ดี สธ. บริหารไม่ดี ควรมองว่ารัฐบาลจัดสรรงบประมาณไม่ดีและไม่พอ หรือเปล่า  (แปลว่าดูต้นน้ำด้วย)

การดำเนินงานในขั้นตอนต่อไปเพื่อให้ได้ข้อมูลมาพอจะยุติปัญหาเรื่องข้อมูลเชื่อถือได้หรือไม่ และถ้ามีปัญหาเรื่องข้อมูลจะมีวิธีแก้ปัญหาอย่างไร หลังจากปรึกษากันแล้วสรุปว่า

๑) ควรมีผู้ที่มีความชำนาญในวิชาชีพบัญชีไปพิสูจน์ (identify) ปัญหา สำหรับกลุ่มเร่งด่วน และขอมีทีมที่ปรึกษาเพื่อช่วยเรื่องกฎระเบียบราชการ

๒) ควรวิจัยจากมุมมองของเศรษฐศาสตร์ด้วย เพื่อหาข้อเสนอแนะที่จะนำไปใช้ในระยะยาว 

จึงนัดประชุมครั้งที่ ๒ เพื่อ ขอดูรายชื่อหน่วยบริการมีปัญหาและเหตุแห่งปัญหาเท่าที่รู้ ขอให้ทั้ง สธ. และสปสช. หารายชื่อผู้มีความชำนาญในวิชาชีพบัญชีมาเสนอ และร่างแนวทางว่าจะให้จัดจ้างไปทำอะไรแน่ๆ 

—————-

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s