ขยะ

ขยะ

การแยกขยะ และการจัดการกับขยะ เป็นการประหยัดการใช้ทรัพยากรได้อย่างหนึ่ง

มูลนิธิฉือจี้ ด้านการแยกขยะที่ไต้หวัน ปะป้ายบอกหลักการในการลดขยะ ๕ ข้อ คือ refuse, reduce, reuse, repair, recycle

บอกให้อ่านแล้วก็ลงมือทำให้ดู

ด้วยแก้วน้ำพลาสติก มีฝาเปิด ๑ แก้ว ที่ฉือจี้มอบให้ในวันแรกของการเดินทาง ทุกคนได้ทำ ๔ ข้อ ใน ๕ ข้อ คือ

recycle ถ้วยพลาสติกใบนั้น ทำมาจากวัสดุรีไซเคิล

refuse ปฏิเสธไม่กินน้ำจากขวด ลดปริมาณขยะ

reduce ใช้ขวดน้ำน้อยลง ลดปริมาณขยะ

reuse ใช้แก้วน้ำที่ถือติดตัว ใช้แล้วใช้อีกได้

งานของมูลนิธิฉือจี้เป็นงานที่ทำด้วยจิตอาสา เหล่าอาสาสมัครแยกขยะอย่างละเอียด นำส่งหรือขายเป็นวัสดุไปรีไซเคิล หรือผลิตสินค้าใหม่ออกมา เช่น เป็นเสื้อผ้าเพื่อขาย เป็นผ้าห่มนอนเพื่อบริจาคให้ผู้ประสบอุบัติภัยทั่วโลก

นอกจากลงมือทำแล้ว ยังรณรงค์สร้างความตื่นรู้ด้านการไม่สร้างขยะ เพื่อรักษาโลกใบนี้ไว้ เช่น ให้ข้อมูลว่า

ขวดน้ำพลาสติก ๗ ขวด ได้พลาสติกไปทำเส้นใย แล้วทอใหม่ได้เป็นเสื้อโปโล ๑ ตัว          ขวดน้ำพลาสติก ๗๘ ขวด ทอเป็นผ้าห่มหนาๆ ได้ ๑ ผืน

ข้อมูลเช่นนี้ทำให้เกิดความเข้าใจจริง รับรู้จริง เป็นของจริงไม่ใช่่คำขวัญเลื่อนลอย

ข้อมูลอื่นๆ ยังมีอีก เช่น การประหยัดกระดาษ มีกระดาษรวมเป็นตั้งไว้ บอกว่า กระดาษตั้งนี้ใช้ต้นไม้ขนาดเท่าที่วางเรียงเคียงไว้ 1 ต้น คนที่สะดุดคิดคงหาวิธีประหยัดการใช้กระดาษให้มากขึ้น

บ้านเราใช้กระดาษมากมายก่ายกองในการประชุมต่างๆ

นอกจากนี้ ผลงานแยกขยะ ขายขยะของเหล่าอาสาสมัคร ยังได้รายได้เพื่อหล่อเลี้ยงโทรทัศน์ต้าอ้ายอีกด้วย โทรทัศน์สถานีนี้อยู่ได้ด้วยเงินบริจาคและเงินรายได้จากขยะ รายการทั้งหมดเน้นรายการน้ำดี  เผื่อว่าถ้าคนในอนาคตกลับมามองอดีตผ่านข่าว จะไม่รู้สึกว่าโลกนี้เต็มไปด้วยอาชญากรรมและการทุ่มเถีียงทะเลาะ  ต้าอ้ายต้องการให้ข่าวสารที่ถ่วงดุลกับข่าวแบบนั้น ข่าวต้าอ้ายจึงเป็นพยานของการทำดี เพื่อให้จำได้ว่าโลกนี้มีเรื่องดีมากกว่าเรื่องร้าย ไม่อย่างนั้นสังคมคงล่มสลายไปนานแล้ว

หันมามองญี่ปุ่นบ้าง

ขยะในญี่ปุ่นมีเป็นก่ายเป็นกอง เพราะประชาชนในประเทศนี้ กดเครื่องดื่มบรรจุขวดและกระป๋องจากตู้หยอดเหรียญ  และใช้วัสดุห่อของซ้อนสลับหลายซับหลายซ้อนเพื่อความประณีต งดงามยามส่งมอบให้ผู้รับ แต่ที่ขยะไม่เรี่ยราดหรือกองเป็นภูเขาเลากาให้เห็น น่าจะเป็นเพราะมีผู้ประกอบการทำธุรกิจกำจัดขยะอย่างเป็นระบบ

งานที่ี่ได้เยี่ยมชมที่ญี่ปุ่นในครั้งนี้ เป็นบางขั้นตอนในกระบวนการรีไซเคิล

บีบอัดเพื่อขายต่อ

เมื่ออยู่ไต้หวัน เห็นแยกขยะเป็นหลายชนิดแล้วขายต่อ มาถึงญี่ปุ่นได้เห็นกระบวนการต่อไป คือขยะที่แยกแล้วไปไหนได้บ้าง

แรกเริ่ม  มีการแยกขยะ ณ จุดท้ิง โดยเฉพาะอย่างย่ิงในสถานประกอบการและร้านค้า

ขยะมี ๒ ประเภท คือขยะจริงๆ กับขยะที่รีไซเคิลได้

ขยะจริงๆ แยกเป็นขยะที่เผาได้ กับขยะที่เผาไม่ได้ (หรือไม่ควรเผา)

ขยะรีไซเคิลได้ มีหลายกลุ่ม แต่ละกลุ่มแยกทิ้งและแยกวิธีจัดการ

กระดาษทิ้งได้เลย

ขวดและกระป๋องที่เคยใส่อาหารและเครื่องดื่ม รวมทั้งขวดเพ็ต แยกฝาออกจากตัว เพราะรีไซเคิลกันคนละแบบ แล้วล้างก่อนทิ้ง

กล่องโฟม ก็ต้องล้างสะอาดเหมือนกัน

กระป๋องสเปรย์ต้องเจาะรูก่อน กันระเบิดให้กระบวนการบีบอัด

ถ้าแยกทิ้งขยะไม่ถูกต้องตามหมวดหมู่  พนักงานเก็บขยะอาจปฏิเสธไม่เก็บขยะให้ก็ได้ เพราะโรงงานแยกขยะไม่ยอมรับ ว่ากันเป็นทอดๆ ไป ไม่ใช่ทิ้งมั่วมาแล้วให้ไปแยกเอาเอง

ได้ดูโรงงานบีบสารพัดสิ่งให้ออกมาเป็นแท่ง ตั้งแต่กระดาษ ไปจนถึงขวดพลาสติก และกระป๋อง เขาใช้สายพานและเครื่องบีบอัดเป็นเครื่องจักรหลัก

การบีบอัดโฟม บีบอัดเป็นแผ่น นำไปใช้เป็นวัสดุก่อสร้างได้เลย

การบีบอัดพลาสติก รถขนขยะนำขวดพลาสติกมาใส่ถังใหญ่ๆ แล้วเทจากถังลงบนสายพานลำเลียง ก็เดินเครื่องให้สายพานนำขึ้นไปเทลงมาในเครื่องอัด ก็ได้ขวดอัดแท่งออกมาแล้ว

การบีบอัดกระป๋อง ก่อนอื่นนำกระป๋องมาแยกด้วยสายตาอีกครั้งเพื่อคัดเอากระป๋องที่มีแก๊สอัดออกมาต่างหาก ต่อจากนั้นก็เทกระป๋องลงบนสายพาน  สายพานพากระป๋องไปแยก ให้กระป๋องอลูมิเนียมไปทางหนึ่ง กระป๋องมีเหล็กผสม ไปอีกทางหนึ่ง ส่วนบรรจุภัณฑ์ที่เป็นแก้ว ซึ่งอาจจะบังเอิญหลงเข้ามา ก็หล่นลงช่องตรงกลาง การแยกง่ายดายมากด้วยความรู้ฟิสิกซ์เร่ื่องคุณสมบัติของโลหะ  คือใช้แม่เหล็กดึงกระป๋องเหล็กออกจากกระป๋องอลูมิเนียม

พอได้จำนวนที่ต้องการแล้ว เครื่องก็อัดกระป๋องเหล่านี้เข้าเป็นก้อนสี่เหลี่ยม แล้วก็จัดเรียงไว้รอขายต่อ

สิ่งที่ี่บีบอัดแล้วจากโรงงานแห่งนี้ส่งไปประเทศจีน พลาสติกเอาไปเผาเป็นพเลังงาน เหล็กกับอลูมิเนียมรีไซเคิลได้ เหล็กรีไซเคิลลดพลังงานที่ใช้ลงได้ ๘๒% ส่วนกระดาษต่างๆ มักรีไซเคิลในญี่ปุ่นเอง

เอาเป็นว่า ขยะมีราคา และเป็นสินค้าส่งออกได้ด้วย

ขยะเปียกเป็นอาหารหมู

ขยะเปียกในบ้านเรา เดิมขายเป็นอาหารให้สัตว์กิน ผักเหลือๆ ในตลาดสดในต่างจังหวัด อาจหมักเป็นปุ๋ย หรือเศษอาหารในโรงอาหารเริ่มมีโครงการทำไบโอแก๊ส

โรงงานในญี่ปุ่นแห่งนี้มาแปลก เขาเอาเศษอาหารมาทำอาหารสัตว์ชั้นดี เมื่อเลี้ยงสัตว์จนโตแล้ว ก็ได้เป็นเนื้อสัตว์กลับมาให้คนกินอีกรอบหนึ่ง ด้วยเหตุนี้จึงเป็นโรงผลิตอาหารสัตว์ที่ระวังเรื่องสุขอนามัยมาก ตามแบบของอุตสากรรมผลิตอาหาร

วัตถุดิบคืออาหารเหลือขายมาจากซุปเปอร์มาร์เก้ตและร้านสะดวกซื้อ มีรถติดตรารีไซเคิลสวยงามไปรับซื้อตามเวลาที่นัดหมาย ระบบรับขยะเป็นส่วนหนึ่งของโครงการของเทศบาลที่คิดค่าขนขยะเอากับผู้สร้างขยะ ไม่ว่าจะเป็นบ้านเรือนหรือร้านค้า

เขาเทสินค้าน่าตาแบบที่เราเห็นขายในซุปเปอร์มาร์เก้ตหนึ่งหอบลงถัง เครื่องฉีกแยกพลาสติกบรรจุภัณฑ์ออกจากอาหาร แล้วเนื้ออาหารก็เดินทางไปตามท่อลำเลียง ไปแยกธาตุอาหาร ปรุงตามส่วนที่กำหนด สุดท้ายออกมาเป็นผงสีน้ำตาลๆ (เหมือนอะไรหลายๆ อย่างที่ผสมกันมากไปก็เป็นสีน้ำตาลทั้งนั้น) จากนั้นท่อก็พาเข้าเครื่องคั้นน้ำมัน ได้น้ำมันหนักเกรดเอ แยกขายต่างหากเป็นลิตรๆ  ส่วนที่เหลือเป็นอาหารหมูได้คุณภาพ

ท่อจะพาอาหารสำเร็จไปที่เก็บรอไว้ขาย ผู้ซื้อแค่เอารถมาเข้าที่จอด แล้วเขาก็ปล่อยอาหารสำเร็จลงมาในรถ ไม่ได้เสียเวลาจับใส่ถุงใส่ซองอีก อาหารสำเร็จอร่อยๆ เดินทางตรงจากโรงงานไปสู่ฟาร์มหมู

จบจากการดูงานคราวนี้ สรุปกันว่า

บ้านเราไม่จัดระบบแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง ณ จุดท้ิงขยะอย่างจริงจัง

ไม่สร้างนิสัยและความเข้าใจว่า ของเน่าเสียได้ไม่ควรทิ้งปนกับของแห้ง

ไม่สอนให้ล้างขวด ล้างกระป๋อง ก่อนทิ้ง เพื่อให้ได้ขยะดี ไม่ปนเปื้อน

ขยะที่ทิ้งแบบมั่วๆ ปะปนกัน ขยะแห้งก็เปื้อนกลายเป็นขยะเปียก ทำให้เสียของ แม้จะไปทำไฟฟ้าในโรงงานไฟฟ้าพลังขยะก็ได้ประสิทธิภาพต่ำ

*ขอบคุณผู้บริหารบริษัทในกลุ่มสยามสตีล ที่พาชมโรงงานจัดการขยะให้กลายเป็นสินค้า

เรื่องฉือจี้ได้มาจากการพานักศึกษาที่ได้รับรางวัลการประกวดทำ application ไปดูงาน ตามโครงการ Smile Money ที่ได้ทุนสนับสนุนจาก สสส.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s