กรณีศึกษา: ร้านหนังสือในมหาวิทยาลัย

bookshop-1

 

เรื่องนี้เขียนขึ้นใหม่จากตัวอย่างที่ใช้ในการบรรยาย (จัดโดยสภาคณาจารย์ มหาวิทยาลัยศิลปากร) เมื่อ ๑๓ มีนาคม ๒๕๕๖

feasibility study มาจากคราวบรรยายให้ สถาบันคลังสมองของชาติ ในหัวข้อ University Finance ปี ๒๕๕๓ เพื่อชักชวนให้มหาวิทยาลัยทั่วประเทศ ทำตนเป็นศูนย์หนังสือให้กับจังหวัดที่ตนตั้งอยู่

นอกจากนี้ร้านหนังสือยังให้ประโยชน์อื่นอีกหลายต่อ คือ

-ได้รายได้

-ได้ที่ฝึกงานหรือทำงานบางเวลาของนักศึกษา

-ได้ที่ขายผลงานของอาจารย์และคณะ (ทั้งที่เป็นหนังสือและสินค้าอื่น)

-ได้แหล่งความรู้เพื่อนักศึกษา และ

-ได้บริการสังคม วาระแห่งชาติว่าด้วยการอ่าน ไม่ได้ผลถ้าไม่มีร้านหนังสือดีๆ ทั่วประเทศ

นวพร เรืองสกุล

___________________

มีความเข้่าใจ (ผิดๆ) ว่า นักศึกษาไม่อ่านหนังสือ และยืนยันจากการศึกษาที่จ้างบริษัทฯภายนอก  ทำขึ้นมาเป็นรายงานเล่มโตว่า เปิดร้านหนังสือขาดทุน

ความเข้่าใจนี้ขัดกับที่ตาเห็น ร้านหนังสือของศูนย์หนังสือจุฬาฯ ไม่ว่าจะที่สยามสแควร์ ศาลาพระเกี้ยว ม. นเรศวร ม. แม่ฟ้าหลวง นักศึกษาแน่น ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ ก็คึกคัก

คนอยากเชื่อรายงาน ก็เลยไม่คิดเปิดร้านหนังสือ ส่วนคนไม่เชื่อลงมือทำตัวเลข เพื่อขออนุมัติดำเนินการ เป็นการท้าพิสูจน์ความเชื่อและรายงานเดิมไปพร้อมกัน

ในใจก็นึกว่า เอาเถอะ ถ้าทำแล้วไม่ได้กำไรเป็นบาทเป็นสตางค์ ก็ไม่ว่ากัน ขอแค่ไม่ขาดทุนก็ได้กำไรแล้ว เป็นกำไรไม่เป็นตัวเงินมากมายหลายข้อ

ให้ช่วยไล่ดูประมาณการ ที่คิดหมดทั้ง ค่าเช่า ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าเสื่อม จะเห็นว่า

กรณีที่ ๑ ขายแต่หนังสือและนิตยสาร ทำไป ๕ ปีก็ยังขาดทุน และไม่มีทีท่าว่าขาดทุนจะลดลง —ยืนยันรายงานเล่มโตที่ว่ามาแล้ว

แต่ไม่มีร้านหนังสือที่ไหนขายแต่หนังสือ

bookshopcase1

กรณีที่ ๒ ขายเครื่องเขียนและอุปกรณ์ด้วย ตัวเลขดีขึ้นแต่ยังใช้ไม่ได้ เพราะใน ๕ ปี ก็ยังไม่คืนทุน

bookshopcase2

กรณีที่ ๓ เพิ่มสินค้าประเภทสินค้าติดตรามหาวิทยาลัย และของที่ระลึก ได้ผลตรงที่ขาดทุนเหลือน้อยลงมาก แต่ก็ยังไม่ดีอย่างน่าพอใจ

bookshopcase3

กรณีที่ ๔          เติมสินค้าพวกเครื่องแบบนักศึกษา แถมด้วยการให้เปิดร้านกาแฟ แบบขอส่วนแบ่งรายได้ คราวนี้ได้ผล ไปรอดใน ๕ ปี

bookshopcase4

เมื่อตัดสินใจเปิดดำเนินการจริง ปีแรกเจอน้ำท่วมใหญ่ให้ต้องปิดไปหลายเดือน ก็เลยขาดทุนมากกว่าที่ประมาณการไว้
ปีที่ ๒ ตัวเลขขาดทุนใกล้เคียงกับที่ประมาณการไว้
หวังว่าปีที่ ๓ จะดีเท่าประมาณการหรือดีกว่าประมาณการ

bookshopcase5

ปัจจัยให้งานสำเร็จคือ

ผู้จัดการร้านเก่ง

สินค้าคุณภาพดี แบบสวยงาม น่าซื้อ น่าใช้ มีทุกช่วงราคาตามความต้องการ

นโยบายของฝ่ายบริหารช่วย คือให้ทุกคนที่จะนำของฝากของขวัญของที่ระลึกไปให้คนต่างมหาวิทยาลัยทั้งในและต่างประเทศ  ต้องซื้อสินค้าติดตราและของที่ระลึกจากที่นี่ เมื่อสินค้าคุณภาพดีน่าพอใจ นโยบายที่ว่าจึงไม่มีใครต่อต้าน

คณะต่างๆ ร่วมมือ นำ “สินค้า” ของคณะมาร่วมขาย เพราะขายได้ และได้เงินค่าขายตามกำหนด

ที่สำคัญที่สุด คือมีหนังสือให้นักศึกษาและบุคลากรได้ซืื้อหา ยังไม่ซื้อจะยืนอ่านในร้านก็ไม่ว่ากัน

นี่เป็นบรรยากาศของร้านหนังสือจริงๆ อย่างที่เห็นได้ในร้านหนังสือใหญ่ๆ ทั่วไป ทั้งที่ศูนย์หนังสือจุฬาฯ สุริวงศ์บุคส์ (เชียงใหม่) และเส่งโห (ภูเก็ต)

มหาวิทยาลัยไหนสนใจดำเนินการ อาจจะลองเลือกติดต่อขอคำแนะนำ เช่น

(1)                   ศูนย์หนังสือจุฬาฯ (กรณีอยากเป็นเครือข่าย) หรือ

(2)                   ร้านฮาร์โมนี มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา (กรณีสนใจทำเอง ซึ่งศูนย์หนังสือจุฬาฯ บอกว่าไม่ยาก และยุให้ศูนย์บริหารสินทรัพย์ ม. มหิดล ทำเอง)

 

ขอบคุณศูนย์บริหารสินทรัพย์ ของมหาวิทยาลัยมหิดล สำหรับข้อมูลทั้งหมด

นวพร เรืองสกุล

มีนาคม ๒๕๕๖

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s